Uitgebreidere grenscontroles blijven en richten zich op criminaliteit

De marechaussee voert sinds begin deze maand uitgebreidere controles uit aan de Nederlandse binnengrenzen. Volgens asielminister Bart van den Brink zijn die nodig om zicht te houden op mensensmokkel, criminaliteit en mensen zonder geldige papieren.

Marechaussee controleert een vrachtwagen bij een grenscontrole
Marechaussee controleert een vrachtwagen bij een grenscontrole · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

De uitgebreide grenscontroles aan de Nederlandse binnengrenzen blijven bestaan. Asielminister Bart van den Brink noemt de controles nodig om mensensmokkel, andere criminaliteit en mogelijke risico’s voor de nationale veiligheid op te sporen. Asielaanvragen zijn volgens hem slechts een onderdeel van het toezicht.

De nieuwe aanpak vervangt de tijdelijke binnengrenscontroles die eind 2024 werden ingevoerd. De Koninklijke Marechaussee controleert nu flexibeler en op wisselende plaatsen en tijdstippen. Daardoor wordt het voor criminelen moeilijker om vaste controleposten en -momenten te ontwijken.

Controles zijn breder opgezet

Bij controles let de marechaussee onder meer op het type voertuig, het kenteken en opvallende omstandigheden. Ook wordt gekeken of inzittenden over de juiste documenten beschikken en wat hun reden is om Nederland binnen te komen. De controles vinden onder meer plaats op de A67 bij Venlo, aan de grens met Duitsland.

Kapitein Doron Wallin van de marechaussee zegt dat de nieuwe werkwijze meer bewegingsvrijheid biedt. Volgens hem kan de dienst daardoor onvoorspelbaarder optreden. Dat moet het lastiger maken voor mensen die de controles willen omzeilen.

Van den Brink benadrukt dat mensen die asiel willen aanvragen dat recht houden wanneer zij aan de grens worden gecontroleerd. De eerdere controles waren vooral bedoeld om het aantal asielaanvragen te beperken. Volgens de minister draait de huidige aanpak om een breder doel. “Een grens heeft gewoon controle nodig”, zei hij tijdens een werkbezoek.

Honderden mensen geweigerd

In de bijna twee jaar waarin de tijdelijke controles actief waren, zijn minstens 580.000 mensen gecontroleerd. Daarbij werden 650 mensen aan de grens tegengehouden. Zij hadden bijvoorbeeld niet de juiste documenten, konden hun reisdoel niet duidelijk maken of werden als een mogelijk gevaar voor de nationale veiligheid beschouwd.

Op luchthavens kregen daarnaast 130 mensen te horen dat zij Nederland moesten verlaten. Tijdens de controles werden ook honderden mensen aangehouden, onder anderen omdat zij als gezochte criminelen werden herkend.

Van den Brink noemt de resultaten waardevol, ook al is het aantal weigeringen relatief klein. Hij zegt dat tijdens de controles “allerlei andere zaken” aan het licht komen. De minister noemt de nieuwe controles bovendien “echt vele malen beter” dan de eerdere werkwijze. Het is volgens de berichtgeving nog te vroeg om vast te stellen hoeveel effect de nieuwe aanpak heeft en hoeveel overlast die veroorzaakt.

Lees ook