De regels voor het oprichten van nieuwe scholen worden mogelijk binnen vijf jaar aangescherpt. Aanleiding is de groei van het aantal kleine scholen, waaronder de Renaissanceschool in Almere, die dit schooljaar met vier leerlingen is begonnen.
Staatssecretaris Tielen zei in een debat dat het niet houdbaar is om grote aantallen zeer kleine scholen in stand te houden. Ze wil vooral het verplichte marktonderzoek tegen het licht houden. Initiatiefnemers moeten daarmee vooraf aantonen dat ouders in de omgeving belangstelling hebben voor hun school.
Kritiek op belangstellingonderzoek
Coalitiepartijen D66, VVD en CDA en verschillende oppositiepartijen twijfelen aan de betrouwbaarheid van dat onderzoek. In de praktijk zou het vaak gaan om een online enquête. Deelnemers weten volgens Kamerleden bovendien niet altijd welk soort onderwijs zij steunen wanneer zij de enquête invullen.
Bij de Renaissanceschool gaven ongeveer 350 mensen vooraf aan positief te staan tegenover de komst van de school. Dat resultaat woog mee bij de goedkeuring, terwijl uiteindelijk slechts vier kinderen zich inschreven. Tielen zei dat ook zij verbaasd was over het grote verschil tussen de gemeten belangstelling en het uiteindelijke aantal leerlingen.
De staatssecretaris wil nagaan of het onderdeel van de wet moet worden aangescherpt of volledig moet verdwijnen. De Wet meer ruimte voor nieuwe scholen is in 2021 ingevoerd. Die moet het eenvoudiger maken om met overheidssubsidie een school te beginnen vanuit een vernieuwend onderwijsconcept of een levensbeschouwelijke overtuiging.
Zorgen over Renaissanceschool
De wet staat ook politieke partijen toe een school op te richten, zolang er voldoende belangstelling is en de school aan de wettelijke onderwijseisen voldoet. Een meerderheid van de Tweede Kamer zet vraagtekens bij die voorwaarden in het geval van de Renaissanceschool, die verbonden is aan Forum voor Democratie.
D66-Kamerlid Rooderkerk zei dat jonge kinderen niet het onderwerp mogen worden van een politiek experiment. Ook Kamerlid Moorman van Pro waarschuwde voor meer segregatie, concurrentie en kwaliteitsproblemen. Volgens haar is er vooral behoefte aan goede scholen, niet aan een groter aantal scholen.
Tielen ziet voorlopig geen reden om de school direct aan te pakken. De instelling moet aan het begin van het vierde schooljaar minstens 139 leerlingen hebben. Als dat aantal niet wordt gehaald, moet de school aan het einde van dat schooljaar sluiten. Volgens Tielen wordt dat een grote uitdaging.
VVD-Kamerlid Kisteman kondigde daarnaast een initiatiefwet aan. Daarmee wil hij bereiken dat scholen die onvoldoende presteren eerder kunnen worden gesloten.
