Premier Rob Jetten heeft tijdens een bijeenkomst van Human Rights Watch in Amsterdam gezegd dat Nederland het Internationaal Strafhof „steen voor steen” zal verdedigen. Hij noemde dat „het enig mogelijke antwoord” op de zware Amerikaanse sancties tegen het hof en organisaties die ermee samenwerken.
De Verenigde Staten kondigden de maatregelen vrijdag aan. De sancties zijn gericht tegen het Strafhof, bedrijven en organisaties die zaken doen met het hof. Washington heeft een termijn van zes maanden ingesteld om de betrekkingen met het ICC af te bouwen. Volgens Jetten zijn de sancties dankzij diplomatieke druk niet direct ingegaan.
Gesprekken met Washington
Jetten wil de periode van zes maanden gebruiken voor „onderhandelingen of gesprekken” met de Amerikaanse regering. Hij zegt steun te krijgen van leiders uit verschillende werelddelen. „Het is dus niet alleen de premier van Nederland die het Witte Huis belt”, zei hij.
De premier zei niet welke grenzen Nederland bij de gesprekken hanteert. Ook minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen wilde eerder niet zeggen of Nederland bereid is de vervolging van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu ter discussie te stellen. „Ik ga niet vooruitlopen op die gesprekken. We weten niet wat daar op tafel gaat komen”, zei Berendsen.
Netanyahu kreeg op 21 november 2024 een arrestatiebevel van het Strafhof wegens mogelijke mensenrechtenschendingen tijdens de oorlog in Gaza. De Amerikaanse sancties houden verband met dat arrestatiebevel. Dinsdag blokkeerde een rechter in New York al sancties tegen twee Amerikaanse mensenrechtenorganisaties die volgens de Amerikaanse regering eerdere maatregelen tegen het Strafhof hadden overtreden.
Gevolgen voor organisaties
Saskia Brandt, directeur van Human Rights Watch Nederland, zei blij te zijn dat Jetten de bijeenkomst van haar organisatie had toegesproken. „Dat is een krachtig signaal”, zei ze. Tegelijkertijd waarschuwde ze dat de sancties nu al gevolgen hebben voor Nederlandse organisaties en personen.
Human Rights Watch weet volgens Brandt niet of de termijn van 180 dagen ook voor de organisatie geldt. Daarom kan de organisatie voorlopig geen contact opnemen met medewerkers van het Strafhof. Human Rights Watch heeft in de Verenigde Staten een rechtszaak tegen de regering aangespannen.
Brandt waarschuwde bovendien voor onderhandelingen over de vervolging van Netanyahu. „Het nachtmerriescenario is dat Nederland met de Amerikaanse regering gaat onderhandelen over de vraag of premier Netanyahu zal worden vervolgd.”
