President Trump heeft een nieuwe poging gedaan om het automatische recht op Amerikaans staatsburgerschap bij geboorte in te perken. Hij ondertekende daarvoor twee presidentiële decreten. Het ene richt zich op uitzonderingen op het geboorterecht, het andere op vrouwen die naar de Verenigde Staten reizen om daar te bevallen.
In de Verenigde Staten wordt vrijwel iedereen die daar wordt geboren automatisch staatsburger, ongeacht de nationaliteit of verblijfsstatus van de ouders. Trumps nieuwe decreet geldt onder meer voor kinderen van bepaalde mensen die voor buitenlandse overheden in de VS werken. Ook kinderen van ouders die volgens de Amerikaanse regering fraude hebben gepleegd om staatsburgerschap te verkrijgen, zouden worden uitgesloten.
Een andere uitzondering betreft kinderen van mensen die door de Amerikaanse overheid worden aangemerkt als zogenoemde vijandelijke vreemdelingen. Het voorstel gaat daarmee minder ver dan een eerder decreet van Trump, dat ook kinderen van ongedocumenteerde migranten het automatische staatsburgerschap wilde ontzeggen.
Mogelijke juridische strijd
Het Hooggerechtshof blokkeerde eind juni de uitvoering van dat eerdere decreet. Een meerderheid van de rechters oordeelde dat het geboorterecht wordt beschermd door het veertiende amendement op de Amerikaanse grondwet. Dat amendement werd na de Amerikaanse Burgeroorlog aangenomen en bepaalt dat vrijwel iedereen die in de VS wordt geboren, automatisch staatsburger is.
Lagere rechtbanken hadden het eerdere decreet al tegengehouden. Volgens burgerrechtenorganisatie ACLU kan een nieuw presidentieel decreet de grondwettelijke betekenis niet veranderen. De organisatie verwacht daarom dat ook de nieuwe maatregelen juridisch worden aangevochten.
Trump zegt dat zijn nieuwe decreten niet in strijd zijn met de grondwet. Over de eerdere uitspraak van het Hooggerechtshof zei de president: "Ik dacht dat we bij het Hooggerechtshof zouden winnen. Helaas kregen we een slechte, zeer onrechtvaardige uitspraak. Ons land lijdt eronder en we maken er op een andere manier een einde aan."
Het tweede decreet moet geboortetoerisme tegengaan. Daarbij reizen zwangere vrouwen naar de VS met als doel daar te bevallen, zodat hun kind de Amerikaanse nationaliteit krijgt. De regering wil het voor consulaire medewerkers eenvoudiger maken om visa te weigeren wanneer zij vermoeden dat iemand om die reden naar de Verenigde Staten reist.
Volgens schattingen gaat het jaarlijks om maximaal 26.000 van de ruim 3,5 miljoen geboortes in de VS. Dat komt neer op maximaal 0,74 procent. Trump spreekt zelf van "honderdduizenden" gevallen.
