Nederland heeft een nationale routekaart gepresenteerd voor het afbouwen van het gebruik van olie, kolen en gas. Het document beschrijft onder meer hoe duurzame energie moet groeien en bevestigt de geplande sluiting van kolencentrales voor elektriciteitsopwekking in 2030.
Met de routekaart wil Nederland een voortrekkersrol spelen in de internationale aanpak van klimaatverandering. Frankrijk was eerder dit jaar het eerste land dat een vergelijkbaar plan publiceerde. Nederland is daarmee het tweede land dat de afbouw van fossiele brandstoffen in een afzonderlijk nationaal plan uitwerkt.
Plan krijgt internationale waardering
Internationale deskundigen waarderen dat Nederland concrete beleidskeuzes benoemt. Zo stelt het plan dat CO2-afvangtechnieken slechts een beperkte rol mogen spelen en dat vooral de uitstoot zelf sterk moet dalen. Ook bevat het een uitwerking voor een grote uitbreiding van duurzame energie, een noodzakelijke voorwaarde om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen.
De plannen komen voort uit overleg tussen ruim vijftig landen. Colombia en Nederland brachten die landen dit voorjaar bijeen nadat eerdere internationale afspraken over een wereldwijde routekaart waren mislukt. Tijdens de komende VN-klimaattop in Antalya wil Nederland andere landen overtuigen om eveneens een nationaal plan op te stellen.
De Nederlandse regering heeft geen einddatum vastgesteld voor het volledig beëindigen van het gebruik van olie, kolen en gas. Ook voor de winning van aardgas ontbreekt zo'n deadline. Dat is volgens Maarten de Zeeuw van Greenpeace Nederland het grootste probleem. “Dan kan je het wel een routekaart noemen, maar weet je niet waar de route naartoe gaat”, zegt hij.
Ook klimaathoogleraar Joyeeta Gupta noemt het plan onvoldoende. Zij vindt dat rijke landen, die historisch veel hebben uitgestoten, de overgang sneller moeten uitvoeren. De Wetenschappelijke Klimaatraad waarschuwt bovendien dat Nederland met het huidige beleid het Europese doel van 90 procent minder uitstoot in 2040 niet haalt.
Afgezwakte klimaatdoelen
In de routekaart zijn enkele eerdere ambities afgezwakt. Zo is de beoogde hoeveelheid windenergie op zee verlaagd. Ook is het doel geschrapt om het elektriciteitssysteem in 2035 volledig vrij van CO2-uitstoot te maken.
Jan Willem Erisman, voorzitter van de Wetenschappelijke Klimaatraad, noemt de routekaart daarom tekortschietend. Tegelijkertijd erkent hij dat Nederland een van de eerste landen is die een dergelijk plan opstelt. Een woordvoerder van het ministerie van Klimaat en Groene Groei zegt dat de routekaart de geloofwaardigheid van Nederland bij internationale gesprekken moet vergroten.
