De rechtbank Den Haag heeft opnieuw bepaald dat Nederland geen asielzoekers mag terugsturen naar Italië. Volgens de rechter kan Nederland niet garanderen dat mensen daar opvang en leefbare omstandigheden krijgen. De uitspraak gaat over een Russische asielzoeker die Nederland naar Italië wilde overdragen.
Minister Van den Brink van Asiel en Migratie had aangevoerd dat de situatie in Italië is verbeterd sinds het Europese asiel- en migratiepact in juni van kracht werd. Ook verwees hij naar toezeggingen van zijn Italiaanse ambtgenoot. Die zou hebben beloofd dat Italië nieuwe opvangvoorzieningen maakt voor asielzoekers die vanuit andere EU-landen worden overgedragen.
De rechtbank vindt die argumenten niet overtuigend genoeg. Volgens de rechter heeft de minister onvoldoende onderbouwd dat de opvanglocaties daadwerkelijk zijn verbeterd. De Russische asielzoeker bracht daarnaast bewijs aan dat de problemen in Italië nog altijd bestaan en niet op korte termijn worden opgelost.
Europees migratiepact
De Raad van State verbood in 2023 al het terugsturen van asielzoekers naar Italië. Door een tekort aan opvangplekken zouden zij daar op straat kunnen belanden. Het Europese migratiepact moet onder meer zorgen voor meer controle aan de Europese buitengrenzen en maakt het mogelijk om mensen terug te sturen naar het EU-land waar zij aankwamen.
Het pact trad op 12 juni in werking na jarenlange onderhandelingen. De rechtbank benadrukt dat het nog maar kort geldt. Daardoor kunnen de omstandigheden in Italië volgens de rechter nog veranderen, maar op dit moment is niet aangetoond dat de opvang aan de vereisten voldoet.
De uitspraak leidt tot kritiek in de Tweede Kamer. JA21-Kamerlid Boomsma vindt dat de minister Italië moet aanspreken. "Dit ondermijnt het hele asielbeleid", zegt hij. "De minister moet Italië aanspreken en zeggen: doe wat je beloofd hebt."
Ook D66-Kamerlid Van Asten wil dat Italië en de Europese Commissie actie ondernemen. "Het is pas op 12 juni ingegaan", zegt hij. "Dus aan de slag, en dan komt dit voor elkaar."
Boomsma pleit daarnaast voor een nieuw protocol bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Minister Van den Brink wil de uitspraak eerst bestuderen en daarna inhoudelijk reageren.
