Premier Jetten wil dat de Verenigde Staten de dieseldeal met Rusland intrekken. Hij noemde de afspraak met president Vladimir Poetin in de Tweede Kamer „zeer ongewenst en zeer onverstandig”. Volgens Jetten staat de deal haaks op de sancties die Rusland onder druk moeten zetten om de oorlog tegen Oekraïne te beëindigen.
De Amerikaanse president Donald Trump maakte bekend dat Rusland per direct honderdduizenden tonnen diesel aan de Verenigde Staten en de wereldmarkt gaat leveren. Jetten zei dat Nederland Oekraïne volledig blijft steunen en de Amerikaanse regering duidelijk zal maken dat de afspraak „echt onverstandig is en van tafel moet”.
Kritiek in de Tweede Kamer
De overeenkomst leidde tot felle kritiek in de Tweede Kamer. PRO-Kamerlid Tom van der Lee zei dat Trump met de afspraak „idiote sprongen” maakt. „Een kat in nood maakt rare sprongen en in het geval van Trump zijn het idiote sprongen”, zei hij tijdens het debat.
Ook D66-Kamerlid Felix Klos keerde zich tegen de deal. Hij noemde die „zeer kwalijk, maar ook kansloos”. Volgens Klos zou de extra diesel op de Amerikaanse markt waarschijnlijk slechts tot een prijsdaling van 4,5 procent leiden.
Jetten betwijfelt eveneens dat de afspraak de internationale dieselmarkt tot rust brengt of de brandstof goedkoper maakt voor Amerikaanse consumenten. „Dat gaat zich gewoon niet voordoen”, zei de premier. De dieselprijzen zijn sterk gestegen nadat de Verenigde Staten de oorlog tegen Iran begonnen.
De deal komt op een moment dat de Amerikaanse brandstofprijzen hoog zijn. Trump lijkt met de extra Russische leveringen de prijs aan de pomp in de Verenigde Staten te willen verlagen. Daarmee wil hij de gevolgen van de dure diesel voor Amerikaanse automobilisten beperken.
De levering roept ook buiten de Verenigde Staten vragen op, omdat Rusland door de verkoop inkomsten kan krijgen terwijl tegen het land brede sancties gelden. Jetten vindt daarom dat de Amerikaanse regering de afspraak opnieuw moet beoordelen. Nederland blijft ondertussen vasthouden aan steun voor Oekraïne en aan de druk op Rusland.
