Een versoepeling van de Europese klimaatregels verlaagt de energiekosten van bedrijven maar beperkt. De maatregel zorgt volgens berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) wel voor goedkopere CO2-rechten, maar het effect op de energierekening blijft klein.
De prijs van CO2-rechten zou door het voorgestelde pakket met ruim een tiende dalen. Voor bedrijven betekent dat bij het gebruik van een megawattuur gas ongeveer 2 euro minder aan CO2-kosten. De marktprijs voor die hoeveelheid gas ligt momenteel boven de 70 euro.
CPB-onderzoeker Herman Vollebergh noemt het effect daarom beperkt. "We krijgen er niet zoveel prijsverlaging uit", zegt hij. Tegelijkertijd leidt de maatregel volgens hem tot "een heleboel extra CO2-emissies".
Industrie krijgt meer tijd voor verduurzaming
Grote bedrijven in Europa moeten sinds 2005 voor iedere ton uitgestoten CO2 een emissierecht hebben. Die rechten kosten inmiddels ruim 80 euro per stuk. Door het aantal beschikbare rechten jaarlijks te verminderen, moet het gebruik van fossiele brandstoffen uiteindelijk verdwijnen.
EU-klimaatcommissaris Wopke Hoekstra stelde in juli voor om dat proces te vertragen. Bedrijven zouden langer de tijd krijgen om hun uitstoot terug te brengen en daarnaast meer steun ontvangen voor verduurzaming. Doordat er langer meer rechten beschikbaar blijven, moet de prijs ervan dalen.
De onderzoekers verwachten dat de plannen de uitstoot in de Europese Unie in de komende 25 jaar sterk verhogen. Netto komt de extra uitstoot neer op ruim elf keer de jaarlijkse uitstoot van Nederland.
Voor bedrijven zijn andere maatregelen waarschijnlijk doeltreffender om energie goedkoper te maken. Vollebergh noemt vooral een verlaging van de energiebelasting, met name op elektriciteit. De beperkte besparing door de lagere CO2-prijs valt bovendien weg tegen de hogere olie- en gasprijzen als gevolg van de Iranoorlog.
Verdeeldheid over voorstel
Het onderzoek bevat een ruwe berekening waarin niet alle onderdelen van Hoekstra's plannen zijn meegenomen. Volgens Vollebergh zijn aanvullende maatregelen voor verduurzaming wel relevant voor de concurrentiepositie van bedrijven, maar hebben die weinig invloed op de prijs van emissierechten.
Milieuorganisaties hebben de voorgestelde versoepeling eerder bekritiseerd. Ook in het bedrijfsleven lopen de reacties uiteen. De Europese chemiekoepel Cefic vindt dat de plannen tekortschieten om de stijgende CO2-kosten op te vangen.
Hoekstra zegt dat de Europese klimaatdoelen door de aanpassingen niet in gevaar komen. De EU wil de uitstoot in 2040 met 90 procent hebben verminderd ten opzichte van 1990.
De lidstaten moeten nog over het voorstel onderhandelen. Ze zijn verdeeld over de aanpak. Sommige landen willen het systeem van CO2-rechten volledig schrappen of tijdelijk stilleggen.
