De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel kan werknemers van grofweg 40 tot 60 jaar geld kosten als zij tijdens die periode van baan wisselen. Het ministerie van Sociale Zaken schat dat enkele tienduizenden mensen zonder compensatie overstappen naar een andere baan. Afhankelijk van leeftijd en salaris kan de compensatie oplopen tot tienduizenden euro’s.
In het oude pensioenstelsel betaalden jongere werknemers relatief veel mee aan de opbouw van oudere werknemers. In het nieuwe stelsel verdwijnt die zogenoemde doorsneesystematiek. Om te voorkomen dat de groep die daardoor nadeel kan ondervinden minder pensioen krijgt, is in 2019 afgesproken deze werknemers te compenseren. Bij de meeste pensioenfondsen gebeurt dat met een extra bedrag in de pensioenpot op het moment dat het fonds overstapt.
Overgang op verschillende momenten
Om de compensatie te krijgen, moet iemand op de transitiedatum actief deelnemer zijn van het pensioenfonds dat overgaat. Fondsen stappen echter niet allemaal tegelijk over. Daardoor kunnen werknemers tussen twee regelingen vallen: zij vertrekken bij een fonds voordat daar compensatie wordt uitgekeerd en beginnen bij een fonds dat de compensatie al heeft geregeld.
Rob Dalhuisen bouwde in zijn vorige baan, als financieel adviseur in het onderwijs, pensioen op bij ambtenarenfonds ABP. Hij stapte begin dit jaar over naar de technieksector, waar hij pensioen opbouwt bij PMT. ABP gaat op 1 januari 2027 over naar het nieuwe stelsel. PMT maakte die overgang al op 1 januari. Daardoor loopt Dalhuisen naar eigen zeggen waarschijnlijk meer dan 20 duizend euro mis.
ABP zag tot 1 juli twintigduizend deelnemers vertrekken die onder de leeftijdsgroep vallen die mogelijk recht heeft op compensatie. Het is niet bekend hoeveel van hen de regeling daadwerkelijk mislopen. Dat hangt af van hun nieuwe werkgever en pensioenfonds. Werknemers kunnen ook dubbel worden gecompenseerd als zij al een bedrag hebben ontvangen en daarna overstappen naar een fonds dat nog moet overgaan.
De voltallige Tweede Kamer vroeg minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief (D66) om een oplossing. Vorige maand concludeerde hij dat de overheid niet kan ingrijpen. Werkgevers en vakbonden kregen bij de inrichting van de nieuwe regelingen ruimte voor maatwerk. Fondsen kunnen de compensatie over meerdere jaren spreiden, maar maken daar vaak geen gebruik van.
Het ministerie en pensioenfondsen wijzen werknemers op hun eigen verantwoordelijkheid om zich bij een baanwissel goed te informeren. ABP zegt sinds 2023 over de veranderingen te communiceren via bijeenkomsten, werkgevers en nieuwsbrieven. Dalhuisen vindt dat onvoldoende. ‘Natuurlijk moet je bij een baanwissel goed kijken wat het voor je betekent. Maar dit is zoiets basaals, je gaat ervan uit dat het goed is geregeld.’
Het mislopen van compensatie kan bovendien een rem zetten op de arbeidsmarkt. Werknemers kunnen een overstap uitstellen als zij vrezen pensioenrechten te verliezen. Hoeveel mensen dat daadwerkelijk doen, is niet bekend.
