De Duitse bondskanselier Friedrich Merz spreekt de komende dagen met Klaas Knot over diens mogelijke kandidatuur voor het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank (ECB). Knot was tot vorig jaar bijna vijftien jaar president van De Nederlandsche Bank (DNB) en geldt als een belangrijke kandidaat om Christine Lagarde op te volgen.
Lagarde heeft laten doorschemeren dat ze mogelijk eerder vertrekt dan gepland. Haar termijn loopt officieel tot oktober 2027, maar ze zou een rol willen spelen bij de Franse presidentsverkiezingen van april volgend jaar. Daardoor is de zoektocht naar een opvolger versneld.
Ervaring met crises
Knot heeft als DNB-president verschillende grote economische crises meegemaakt. Hij leidde de Nederlandse centrale bank tijdens de coronapandemie, de hoge inflatie na de Russische inval in Oekraïne en de daaropvolgende energiecrisis. Ook tijdens de eurocrisis en de nasleep van de bankencrisis van 2008 speelde hij een prominente rol.
Na de bankencrisis pleitte Knot voor strengere regels voor de financiële sector. Die opstelling kan van belang zijn bij de keuze voor een nieuwe ECB-president. Sommige eurolanden dringen aan op soepelere regels voor banken, terwijl Knot bekendstaat als iemand die financiële stabiliteit en toezicht zwaar laat wegen.
Lagarde noemde Knot eerder een van de meest ervaren bestuurders. Dat Merz met hem in gesprek gaat, wordt gezien als een aanwijzing dat de Nederlander serieus wordt overwogen. Een gesprek met de Duitse bondskanselier betekent echter niet dat zijn benoeming vaststaat.
Concurrentie uit Spanje
Knot krijgt waarschijnlijk stevige concurrentie van Pablo Hernández de Cos. De Spanjaard was eerder president van de Spaanse centrale bank en leidt nu de Bank for International Settlements, een internationale instelling voor samenwerking tussen centrale banken. Ook met Hernández de Cos zal Merz de komende weken spreken.
Frankrijk zou de Spaanse kandidaat steunen. Hernández de Cos staat bekend als milder tegenover landen die de Europese begrotingsregels niet naleven. Knot is op dat punt strenger. Daarnaast heeft Spanje nog nooit een ECB-president geleverd, terwijl Nederland eerder Wim Duisenberg voordroeg. Volgens economen maakt die combinatie Hernández de Cos een kansrijke kandidaat.
De benoeming van ECB-bestuurders vindt doorgaans grotendeels achter de schermen plaats. Daardoor kan de voorkeur in een later stadium nog veranderen. Tegelijkertijd komen binnen de ECB meer sleutelposities vrij. Bestuurder Isabel Schnabel heeft haar vertrek aangekondigd en de termijn van hoofdeconoom Philip Lane eindigt in mei. Voor de post van hoofdeconoom lijkt een Duitse kandidaat kansrijk, omdat Frankrijk geen Duitse ECB-president wil naast de Duitse vestigingsplaats van de centrale bank.
