De Nederlandse woningmarkt komt verder onder druk te staan als de bouw van nieuwe woningen niet snel wordt opgevoerd. Het aantal verkochte nieuwbouwwoningen ligt al langere tijd rond de 7.500 per kwartaal. Dat is onvoldoende om de woningvoorraad blijvend te laten groeien en ruimte te maken voor verhuizers.
Ook andere manieren om woningen toe te voegen, zoals het splitsen van woningen en het ombouwen van gebouwen, leveren minder woningen op dan eerder. Daardoor blijven huishoudens langer in hun huidige woning wonen en stokt de doorstroming op de bestaande markt.
De problemen worden beschreven in de Monitor Koopwoningmarkt over het tweede kwartaal van 2026. Aan de monitor werkten onder meer de TU Delft, De Hypotheekshop, Stichting stimuleringsfonds volkshuisvesting Nederlandse gemeenten en WoningBouwersNL mee.
Bouwplannen komen moeilijk van de grond
Op papier zijn er genoeg plannen en bouwvergunningen om de nieuwbouwproductie de komende jaren te verhogen. In de praktijk komen projecten echter moeilijk tot uitvoering. Peter Boelhouwer, hoogleraar Woningmarkt aan de TU Delft, zegt dat er inmiddels “een enorme pijplijn aan bouwvergunningen” is ontstaan. Volgens hem kan de financiering van projecten onder druk gevolgen hebben voor sociale huurwoningen, middenhuur en koopwoningen.
De Woonalliantie waarschuwde eerder dat de kabinetsdoelstelling om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen niet haalbaar is. Volgens de alliantie ontbreekt het aan een gezond investeringsklimaat, waardoor woningbouwprojecten financieel moeilijker rond te rekenen zijn.
Een ander knelpunt is de samenstelling van de nieuwbouw. Volgens gegevens van Locatus ligt de nadruk vooral op kleinere appartementen in steden. Die woningen sluiten aan bij de mogelijkheden van jongeren en starters, maar zijn minder geschikt voor gezinnen en senioren. Boelhouwer pleit daarom voor bouw die beter aansluit op de vraag en die meer verhuizingen binnen de woningvoorraad mogelijk maakt.
Naast hoge bouwkosten en een tekort aan personeel spelen stikstofregels en problemen met de capaciteit van het elektriciteitsnet een rol. Ook is de gemiddelde hypotheekrente voor tien jaar vast met Nationale Hypotheekgarantie gestegen naar 4,09 procent. Vlak voor het uitbreken van de Midden-Oostenoorlog eind februari was dat nog 3,7 procent.
Boelhouwer ziet mogelijkheden in subsidies voor middeldure woningen en aantrekkelijkere voorwaarden voor buitenlandse investeerders. Zonder voldoende betaalbare en financieel haalbare nieuwbouw zal het woningaanbod volgens hem verder achterblijven bij de behoefte.
