De voormalige Ilva-staalfabriek in Tarente, in het zuiden van Italië, gaat definitief dicht. Het hoogste Italiaanse gerechtshof heeft geoordeeld dat eerdere uitspraken over de gezondheidsrisico’s van het complex terecht zijn. Tegen de beslissing kan niet meer worden geprocedeerd.
De productie in de fabriek werd op 9 oktober stilgelegd. De rechtbank in Milaan had eerder vastgesteld dat de staalfabriek onder meer door de uitstoot van fijnstof schadelijk is voor de volksgezondheid. Ook verkeert een groot deel van het industriecomplex in slechte staat.
De uitspraak betekent volgens Piero Bitetti, de burgemeester van Tarente, „een grafsteen op de hoogovens”. Hij vraagt de regering om de werknemers en hun gezinnen te ondersteunen, het complex gecontroleerd te ontmantelen en nieuwe investeringen naar de regio te halen.
Miljardensteun zonder behoud van banen
De fabriek was lange tijd de grootste staalproducent van Europa en biedt werk aan ongeveer achtduizend mensen. Milieugroepen voeren al tientallen jaren juridische strijd tegen de gevolgen van de uitstoot. Tegelijkertijd is de fabriek van groot belang voor een economisch minder sterk deel van Italië.
Premier Giorgia Meloni beloofde na haar aantreden in 2022 dat haar regering de staalproductie zou proberen te behouden. Sindsdien is volgens de regering 5 miljard euro aan financiële steun naar de fabriek gegaan. Die inspanningen hebben een definitieve sluiting niet kunnen voorkomen.
Eigenaar Acciaierie d’Italia, kortweg ADI, waarschuwt dat de productie nu elders moet worden ondergebracht. Dat maakt staal duurder en kan de onderneming minder aantrekkelijk maken voor investeerders. ADI staat te koop; het Indiase Jindal Steel behoort tot de partijen die belangstelling hebben voor een overname.
De sluiting valt samen met een moeilijke periode voor de Europese staalindustrie. Hogere energieprijzen en strengere milieuregels verhogen de productiekosten, terwijl China steeds meer staal op de wereldmarkt brengt.
Vergelijkbare zorgen in IJmuiden
Ook in Nederland staat de toekomst van Tata Steel in IJmuiden ter discussie. Omwonenden en milieuorganisaties uiten al langere tijd zorgen over de uitstoot van de fabriek. Tegelijkertijd onderzoekt de leiding van het Indiase moederbedrijf of productie kan worden verplaatst naar landen waar de kosten lager zijn.
De Nederlandse overheid overweegt miljarden euro’s beschikbaar te stellen om Tata Steel te helpen verduurzamen en de fabriek open te houden. De ontwikkelingen in Tarente laten zien hoe lastig het voor Europese staalbedrijven is om werkgelegenheid, betaalbare productie en strengere milieueisen met elkaar te verenigen.
