Natuurbranden hebben in Frankrijk eind juli een recordoppervlakte verwoest. Ook het aantal branden ligt voor deze periode van het jaar hoger dan ooit gemeten. Dit jaar zijn al 311 natuurbranden geregistreerd, terwijl augustus nog niet is begonnen.
Vooral de omgeving van Bordeaux is zwaar getroffen. Een grote brand in die regio breidde zich sinds eergisteren snel uit en heeft ongeveer 10.000 hectare in de as gelegd. Frankrijk heeft andere Europese landen om hulp gevraagd bij de bestrijding.
De metingen zijn afkomstig van Copernicus, de satellietdienst van de Europese Commissie. Satellieten kunnen actieve brandhaarden opsporen en tonen ook het gebied dat is afgebrand. Onderzoeker Max van Gerrevink van Wageningen Universiteit legt uit dat verbrande vegetatie vanuit de ruimte duidelijk zichtbaar is, omdat groen landschap verandert in een donker oppervlak.
Droogte en wind vergroten risico
Opeenvolgende hittegolven hebben de natuur in Frankrijk sterk uitgedroogd. De winter en het vroege voorjaar waren nog relatief nat, waardoor veel planten groeiden. Die begroeiing is door de hoge temperaturen verdord en vormt nu gemakkelijk brandbaar materiaal.
Voor het ontstaan van een brand is wel een ontsteking nodig, bijvoorbeeld bliksem. In Europa zijn mensen echter meestal de oorzaak, door opzet of onvoorzichtig gedrag. Wind en een gebrek aan regen kunnen een klein vuur vervolgens snel laten uitgroeien tot een grote brand.
Ook Spanje kampt met zware natuurbranden. Het land heeft voor het eerst een landelijke noodtoestand afgekondigd. In de regio Madrid kwamen meerdere branden samen, terwijl begin juli dertien mensen omkwamen bij een brand in Almería. Spanje heeft, net als Frankrijk, internationale hulp ingeroepen.
Vaker omstandigheden voor grote branden
Hoge temperaturen en droogte in grote delen van Europa hangen samen met de opwarming van de aarde. Door warmere omstandigheden verdampt meer water en drogen bodems sneller uit. Een periode met weinig neerslag leidt daardoor eerder tot droogte.
Van Gerrevink zegt dat klimaatverandering geen brand veroorzaakt, maar de omstandigheden gevaarlijker maakt. Uitgedroogde planten kunnen volgens hem als een lont werken, waardoor vuur zich sneller verspreidt. Het verbrande oppervlak in Europa laat op lange termijn wel sterke verschillen per jaar zien en geen duidelijke stijgende lijn.
Wel zijn er vaker omstandigheden waarin branden zeer intens en moeilijk beheersbaar worden. Risico's kunnen worden beperkt door plantenresten te verwijderen, gecontroleerd te branden in minder droge perioden en kale stroken aan te leggen die vuur afremmen.
