Netbeheerders zijn overspoeld met aanvragen voor stroomaansluitingen van nieuwbouwwoningen. Projectontwikkelaars wilden vóór 1 juli een aanvraag indienen, omdat nieuwe aanvragen bij een tekort aan netcapaciteit voortaan op een wachtlijst kunnen komen. In totaal gaat het om ongeveer 600.000 woningen.
Netbeheer Nederland verwacht dat de komende jaren voor ruim 300.000 van die woningen ruimte op het stroomnet beschikbaar is. Voor de overige aanvragen is niet direct plek. Wanneer die woningen wel kunnen worden aangesloten, verschilt per regio en is vaak nog niet duidelijk.
Voorrang voor maatschappelijke voorzieningen
De nieuwe regels maken onderscheid tussen verschillende soorten aansluitingen. Ziekenhuizen, brandweerkazernes en drinkwaterbedrijven krijgen voorrang boven onder meer woningen en scholen. De Autoriteit Consument en Markt stelde daarvoor een prioriteringskader vast.
Omdat het indienen van een aanvraag niets kostte, dienden ontwikkelaars massaal verzoeken in om een plek op het net veilig te stellen. Ook huishoudens en kleine bedrijven vroegen vaker een nieuwe of zwaardere aansluiting aan. Bij Enexis kwamen vóór 1 juli ruim 140.000 aanvragen voor nieuwbouwwoningen binnen. Daar kwamen nog 60.000 aanvragen van bestaande klanten bij.
"Zo'n aanvraag kost je niets; als gevolg krijg je dus een soort van hamsteren", zegt energie-expert Martien Visser van de Hanzehogeschool in Groningen.
Aanvragen waarvoor geen ruimte is, komen op een wachtlijst. Enexis maakt uiterlijk eind november bekend voor welke aanvragen capaciteit beschikbaar is. Vanaf begin 2027 wil de netbeheerder stapsgewijs ruimte vrijgeven volgens de landelijke voorrangsregels.
De wachttijd kan per gebied sterk verschillen. Stedin sluit niet uit dat klanten jaren moeten wachten. Liander meldt dat een nieuwe aansluiting tot drie jaar kan duren. Voor een uitbreiding van een bestaande aansluiting gaat het volgens die netbeheerder meestal om weken of maanden.
Grote regionale verschillen
Landelijk zeggen de netbeheerders dat er de komende drie jaar genoeg capaciteit is voor ruim 300.000 nieuwe woningen. Dat sluit aan bij de kabinetsambitie om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen. In 2025 kwamen er volgens het CBS 69.000 nieuwbouwwoningen bij. Voor dit jaar wordt gerekend op 70.000 tot 80.000 woningen.
De beschikbare ruimte is echter ongelijk verdeeld. Bij Enexis kan voor ruim 85.000 van de 140.000 aangevraagde nieuwbouwwoningen nu geen aansluiting worden geregeld. Vooral Oost-Brabant is getroffen: daar kunnen 55.000 woningen voorlopig niet op het stroomnet.
Fahid Minhas, directeur van branchevereniging Neprom, wijst op de regionale verschillen. "De grootste opgave ligt met alle respect niet in Zeeland, maar bijvoorbeeld wel in Oost-Brabant rondom ASML in de regio Eindhoven en Helmond", zegt hij. Ook in Utrecht, Gelderland en Flevoland dreigen knelpunten. TenneT waarschuwde daar eerder voor een volledige aansluitstop.
