Slechts de helft van patiënten met osteoporose krijgt een wervelscan

Bij slechts de helft van de mensen met osteoporose wordt de wervelkolom gescand. Daardoor blijven wervelbreuken mogelijk onopgemerkt, terwijl richtlijnen zo’n onderzoek wel aanbevelen.

In een ziekenhuis hangt een illustratie van wervels en een wervelkolom
In een ziekenhuis hangt een illustratie van wervels en een wervelkolom · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Bij slechts de helft van de patiënten met osteoporose wordt een zogenoemde VFA-scan van de wervelkolom gemaakt. Dat blijkt uit een enquête van de Osteoporose Vereniging onder ongeveer 2500 leden. Richtlijnen adviseren om de wervelkolom te onderzoeken wanneer de diagnose osteoporose wordt gesteld, zodat verborgen breuken kunnen worden opgespoord.

Een wervelbreuk kan blijvende gevolgen hebben. Ingezakte wervels kunnen ervoor zorgen dat iemand krom gaat lopen en langdurige of chronische pijn krijgt. Ook neemt de kans op vallen toe, waardoor nieuwe botbreuken kunnen ontstaan.

Volgens directeur Hendrien Witte van de Osteoporose Vereniging kan een wervelbreuk veel ingrijpender zijn dan een gebroken pols. Mensen kunnen door de aandoening beperkt raken in hun dagelijks leven. Sommigen stoppen met werken, sporten niet meer of kunnen niet langer voor hun kleinkinderen zorgen. Angst voor een nieuwe breuk komt eveneens vaak voor. In sommige gevallen kan zelfs een hoestbui schade veroorzaken.

Behandeling verschilt per ziekenhuis

Er zijn medicijnen die de botdichtheid kunnen verbeteren, maar de keuze voor een behandeling moet worden afgestemd op de toestand van de wervelkolom. Daarnaast kunnen spiertraining, wandelen en krachttraining helpen. Ook voeding en maatregelen om vallen te voorkomen maken deel uit van een goede aanpak.

De zorg voor mensen met osteoporose is volgens de patiëntenvereniging niet overal hetzelfde geregeld. In het ene ziekenhuis valt de behandeling onder traumatologie, in een ander onder reumatologie. Daardoor ontbreekt bij veel patiënten een duidelijk en persoonlijk behandelplan.

Uit de enquête blijkt dat patiënten hun behandeling gemiddeld een 5,8 geven. Dat is iets hoger dan drie jaar geleden. Bijna de helft kreeg de diagnose pas na een botbreuk. Medicijnen krijgen in de behandeling vaak de meeste aandacht, terwijl bewegen, voeding en persoonlijke doelen minder vaak worden besproken.

In Nederland hebben naar schatting 1,2 miljoen mensen osteoporose. Jaarlijks ontstaan ongeveer 140.000 botbreuken door botontkalking. Vooral vrouwen na de overgang lopen risico, maar de aandoening komt ook voor bij mannen en jongere mensen. Met de internationale osteoporosedag wordt aandacht gevraagd voor de gevolgen van de ziekte en het belang van gezonde botten.

Lees ook