Nederland krijgt opnieuw te maken met hoge temperaturen, met op veel plaatsen maxima boven 30 graden. In Limburg is deze zomer al voor de vierde keer sprake van een regionale hittegolf. Wie de afgelopen warme maanden geregeld buiten of in een niet te koele omgeving was, kan beter op de hitte zijn voorbereid.
Het lichaam kan zich aanpassen aan hogere temperaturen, zeggen thermofysiologen. Die gewenning heet acclimatisatie. Mensen zijn later in de zomer doorgaans beter bestand tegen warmte, tenzij zij voortdurend in ruimtes met airconditioning verblijven.
Efficiënter afkoelen
Door gewenning gaat het lichaam efficiënter zweten, zegt emeritus hoogleraar thermofysiologie Wouter van Marken Lichtenbelt van de Universiteit Maastricht. Zweten is nodig om warmte kwijt te raken. Ook verbetert de doorbloeding van de huid, wat gunstige effecten kan hebben op hart en bloedvaten.
Volgens Van Marken Lichtenbelt kan een periode in de warmte daarom zelfs gezond zijn voor het lichaam. De afwisseling van temperaturen maakt mensen weerbaarder. Thermofysioloog Boris Kingma van onderzoeksinstituut TNO wijst erop dat het lichaam minder goed reageert op een plotselinge warme periode wanneer het steeds aan dezelfde temperatuur is blootgesteld.
Kingma vindt het belangrijk dat mensen die niet kwetsbaar zijn ook buiten hittegolven om aan warmte wennen. "Mensen die niet kwetsbaar zijn, kunnen zich dus wel meer blootstellen aan warmte, anders ga je de voordelen niet ontwikkelen." Waarom de ene persoon warmte beter verdraagt dan de andere, is nog niet volledig duidelijk. Conditie en lichaamsbouw spelen een rol, maar verklaren niet alle verschillen.
Herstel blijft nodig
De deskundigen waarschuwen dat gewenning niet betekent dat mensen tijdens een hittegolf langdurig in de volle warmte moeten blijven. Wie met hoge temperaturen te maken heeft, moet de adviezen van het RIVM volgen. Van Marken Lichtenbelt zegt: "Ik zeg ook niet: ga lekker rennen met 30 graden."
Ook na blootstelling aan warmte moet het lichaam kunnen herstellen. Huizen die dag en nacht te warm blijven, zijn daarom ongunstig, zegt Kingma. Mensen moeten op tijd kunnen afkoelen.
Na de winter verdwijnt de opgebouwde gewenning aan warmte bij de meeste mensen grotendeels. Kingma noemt de warme zomer een aanleiding om gedrag beter aan te passen, bijvoorbeeld door bewuster met warmte om te gaan voordat een volgende hittegolf begint.
