Meta verkocht vorig jaar 7 miljoen AI-brillen met ingebouwde camera. Ook Google en Apple werken aan vergelijkbare producten. De brillen maken het mogelijk om te filmen vanuit het perspectief van de drager, terwijl omstanders dat vaak nauwelijks merken.
In het montuur zitten kleine camera's, microfoons en een persoonlijke AI-assistent. De apparaten kunnen de omgeving beschrijven, beeld en geluid opnemen, muziek afspelen en telefoongesprekken starten. Tijdens het filmen brandt of knippert een klein lampje, maar de camera zelf is vrijwel niet zichtbaar.
Op sociale media verschijnen veel video's die met zulke brillen zijn opgenomen. Daarbij zijn ook opnames van nietsvermoedende vrouwen, onder meer in toiletten. De apparaten worden daarom ook wel gluurbrillen genoemd. Muziekpodium TivoliVredenburg in Utrecht en enkele cruiseschepen hebben camerabrillen inmiddels verboden.
Beelden kunnen worden beoordeeld
Bits of Freedom wijst op risico's bij de verwerking van de opnames. Journalisten in Zweden ontdekten dat beelden deels werden doorgestuurd naar een locatie in Kenia waar content wordt gemodereerd. Meta zegt de samenwerking met het betreffende bedrijf inmiddels te hebben beëindigd.
Evelyn Austin van Bits of Freedom zegt dat daarbij ook zeer gevoelige beelden kunnen terechtkomen bij mensen die ze beoordelen. "Beelden van mensen die seks hebben, mensen op de wc, beelden van bankpasjes. Intieme dingen zonder dat de maker van die beelden zich daarvan bewust is."
Privacyjurist Charlotte Meindersma wijst erop dat opnames ook bij Meta terecht kunnen komen als gebruikers die niet zelf op Instagram of Facebook plaatsen. Meta zegt gebruikers expliciet toestemming te vragen om foto's en video's te beoordelen voor het verbeteren van producten. Het bedrijf stelt bovendien niet te willen dat gebruikers anderen stiekem filmen, lastigvallen en de beelden vervolgens op zijn platforms publiceren.
Onderzoek en meldingen
Het online plaatsen van beelden waarop mensen herkenbaar zijn, valt onder strenge privacyregels. Toezicht daarop is echter lastig. De Autoriteit Persoonsgegevens ontving tot nu toe drie meldingen van mensen die zonder medeweten waren gefilmd en van wie beelden online waren gezet.
Het Europees Comité voor gegevensbescherming komt eind deze zomer met onderzoek naar AI-brillen. Daarbij wordt ook bekeken of Europese maatregelen nodig zijn om privacygevoelige gegevens beter te beschermen. In de Verenigde Staten loopt een rechtszaak van consumenten tegen Meta en de Britse privacytoezichthouder onderzoekt of medewerkers gevoelige opnames konden bekijken.
Bits of Freedom pleit voor een verbod op de brillen, vergelijkbaar met verboden op onder meer spyware en stalkerware. De organisatie vreest dat mensen zich in openbare ruimtes voortdurend moeten afvragen of zij worden gefilmd.
