SpaceX wil dat satellietbedrijven wereldwijd meer informatie delen over de positie en beweging van hun ruimtevaartuigen. Volgens Michael Nicolls, vicepresident van Starlink en president van xAI, zijn satellieten van andere operators soms op tientallen tot honderden meters van Starlink-satellieten gekomen.
Nicolls deed zijn oproep tijdens het International Astronautical Congress in Turkije. Hij stelde dat satellietexploitanten elkaar vooraf moeten informeren over koerswijzigingen. Nu gebeurt het regelmatig dat satellieten hun baan aanpassen zonder die informatie met andere operators te delen.
Duizend ontwijkingsmanoeuvres per dag
Starlink heeft inmiddels meer dan 11.000 satellieten in een lage baan om de aarde. Dat is ongeveer twee derde van alle actieve ruimtevaartuigen in dat gebied. De satellieten bewegen met ongeveer 8 kilometer per seconde, waardoor kleine koerswijzigingen grote gevolgen kunnen hebben.
Starlink-satellieten voeren dagelijks ongeveer duizend manoeuvres uit om actieve satellieten en ruimtepuin te ontwijken. In de afgelopen maanden weken ze volgens Nicolls uit voor ongeveer 650 satellieten van andere operators. Slechts de helft van die operators deelt baaninformatie met SpaceX.
Die informatie staat bekend als een ephemeris. Daarin staat waar een satelliet zich bevindt, hoe die beweegt en welke baan hij naar verwachting zal volgen. SpaceX publiceert zulke gegevens voor zijn eigen Starlink-satellieten, maar er bestaan geen wereldwijde regels die andere bedrijven verplichten hetzelfde te doen.
“De minimale norm in een lage baan om de aarde moet zijn dat je weet waar je satelliet is en waar hij naartoe gaat”, zei Nicolls. Volgens hem moet die voorspelling bovendien betrouwbaar zijn. Zonder gedeelde gegevens moeten operators vooral vertrouwen op radars, telescopen of systemen aan boord van hun eigen satellieten.
Starlink gebruikt camera’s en navigatiesystemen om objecten in de omgeving te herkennen. SpaceX noemt dat systeem Stargaze. Het kan volgens Nicolls ongeveer 90 procent van de manoeuvrerende satellieten detecteren die de banen van Starlink kruisen. Als uitwijken niet mogelijk is, kan een satelliet zich tijdens het gevaarlijkste moment zo oriënteren dat de kans op een botsing kleiner wordt.
Risico op ruimtepuin
Een botsing in een baan om de aarde kan duizenden nieuwe brokstukken veroorzaken. Die kunnen vervolgens andere satellieten raken en zo een zichzelf versterkende keten van botsingen en ruimtepuin veroorzaken. De kans op een botsing op een willekeurige dag is klein, maar neemt toe naarmate er meer satellieten actief zijn.
SpaceX zegt de hele actieve Starlink-vloot onder 500 kilometer hoogte te hebben gebracht. Nieuwe Starlink V3-satellieten vliegen op ongeveer 350 kilometer. Daardoor kunnen defecte satellieten sneller terugvallen in de atmosfeer en blijft meer afstand tot andere drukke banen behouden. Nicolls zegt dat betere gegevensuitwisseling nodig is tussen operators uit alle landen, ook waar samenwerking nu moeizaam verloopt.
