Een bericht van een bekende met de vraag om op diens dochter te stemmen voor een gratis dansles lijkt onschuldig. Toch kan de link leiden tot het verlies van de controle over een WhatsApp-account. De Fraudehelpdesk heeft de afgelopen dagen tientallen meldingen over deze werkwijze ontvangen.
De truc begint met een stemwebsite. Daar wordt gevraagd om een telefoonnummer in te vullen. Vervolgens verschijnt een code die nodig zou zijn om de stem te bevestigen. In werkelijkheid gebruiken criminelen die code om hun eigen apparaat aan het WhatsApp-account van het slachtoffer te koppelen.
Berichten versturen namens slachtoffers
De methode staat bekend als GhostPairing, ofwel spookkoppeling. WhatsApp biedt gebruikers de mogelijkheid om hun account op meerdere apparaten te gebruiken, bijvoorbeeld op een laptop. Criminelen maken daar misbruik van en kunnen na de koppeling berichten meelezen en namens het slachtoffer nieuwe berichten versturen.
Sophie ter Schure werd slachtoffer van de methode. Ze kreeg van een kennis het verzoek om te stemmen en vulde haar telefoonnummer en de code in. Daarna stuurden de criminelen het bericht naar al haar contacten door.
"Ik kreeg allemaal appjes met 'Je bent gehackt!'. Ik kreeg er denk ik wel honderd. Mijn telefoon ontplofte", zegt Ter Schure. Ook kreeg ze reacties van mensen die op de doorgestuurde link hadden geklikt. Ze was naar eigen zeggen anderhalf uur bezig om contacten te waarschuwen. Daarna blokkeerde WhatsApp haar account waarschijnlijk uit voorzorg.
De Fraudehelpdesk noemt de werkwijze misleidend. Een woordvoerder zegt dat mensen te goeder trouw willen helpen en niet bewust een risico nemen. Volgens de organisatie kunnen grote hoeveelheden gelekte persoonsgegevens het voor oplichters eenvoudiger maken om geloofwaardige berichten te versturen.
Advies: neem tijd voor je klikt
De Fraudehelpdesk adviseert om berichten van bekenden zorgvuldig te lezen en niet direct op een link te klikken. Ook is het verstandig om een verzoek via een andere manier te controleren, bijvoorbeeld door de afzender te bellen.
De overheid begint daarnaast een campagne met de oproep om drie tellen te wachten voordat iemand klikt, reageert of betaalt. Aad Lensen, projectleider gedigitaliseerde criminaliteit bij de politie, zegt dat iedereen online misleid kan worden, vooral wanneer iemand gehaast of afgeleid is. Het ministerie van Justitie en Veiligheid vat het advies samen als: "Twijfel je? Klik dan weg".
