Internationale meetautoriteit schaft de schrikkelseconde af

De internationale meetautoriteit CGPM schaft de schrikkelseconde af. In plaats daarvan komt er een schrikkeluur, waardoor computersystemen en klokken veel minder vaak op de aardrotatie hoeven te worden aangepast.

Een man bekijkt een wand vol klokken
Een man bekijkt een wand vol klokken · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

De Algemene Conferentie voor Maten en Gewichten, de internationale autoriteit voor meetstandaarden, heeft besloten de schrikkelseconde af te schaffen. De extra seconde wordt vervangen door een schrikkeluur. Daarmee moeten klokken in de toekomst veel minder vaak worden aangepast aan de draaiing van de aarde.

De verandering gaat officieel in op 20 mei 2027. Omdat er tot die datum geen schrikkelseconde gepland staat, geldt de maatregel in de praktijk direct. Deskundigen verwachten dat een correctie met een schrikkeluur mogelijk pas over honderden jaren nodig is, en wellicht pas na duizend jaar.

Problemen voor computersystemen

De lengte van een dag wordt bepaald door de rotatie van de aarde. Die rotatie verandert voortdurend een klein beetje, onder meer door smeltend ijs, veranderende weerpatronen en getijdenkrachten. Atoomklokken lopen daardoor soms niet gelijk met de tijd die is gebaseerd op de werkelijke draaiing van de aarde.

Om dat verschil te beperken werd in 1972 de schrikkelseconde ingevoerd. Wanneer dat nodig was, werd aan het jaar één seconde toegevoegd. Dat gebeurde in totaal 27 keer, voor het laatst in 2016.

De maatregel leidde regelmatig tot technische problemen. Computernetwerken moeten de extra seconde op exact hetzelfde moment verwerken. Als systemen daarin niet gelijklopen, kunnen ze tijdelijk geen verbinding met elkaar maken of uitvallen.

In 2012 gingen zulke aanpassingen mis bij verschillende internetdiensten. Onder meer Reddit en LinkedIn waren tijdelijk niet bereikbaar. Ook financiële markten lopen risico's, omdat transacties daar afhankelijk zijn van nauwkeurige tijdstempels.

De noodzaak van de schrikkelseconde werd de afgelopen jaren bovendien minder duidelijk. Rond 2020 begon de aarde tijdelijk iets sneller te draaien, waardoor de afwijking tussen atoomtijd en aardrotatietijd anders uitpakte dan eerder werd verwacht.

Met het schrikkeluur wil de meetautoriteit voorkomen dat digitale systemen nog regelmatig met een extra seconde moeten omgaan. De tijdmeting blijft daarmee verbonden aan de aardrotatie, maar correcties worden veel verder uit elkaar gepland.

Lees ook