AI vergroot aanbod wetenschappelijke artikelen en zet kwaliteitscontrole onder druk

Onderzoekers dienen sinds de opkomst van taalmodellen meer artikelen in bij wetenschappelijke tijdschriften. De teksten zijn gemiddeld minder goed geschreven en ook de collegiale beoordeling is in kwaliteit afgenomen.

Onderzoeker werkt achter een laptop, terwijl AI leidt tot meer wetenschappelijke artikelen
Onderzoeker werkt achter een laptop, terwijl AI leidt tot meer wetenschappelijke artikelen · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Het gebruik van kunstmatige intelligentie heeft geleid tot een grotere stroom ingezonden wetenschappelijke artikelen. Sinds de komst van het eerste taalmodel, bijna vier jaar geleden, sturen onderzoekers aanzienlijk meer manuscripten naar wetenschappelijke tijdschriften.

De toename gaat gepaard met kwaliteitsproblemen. Artikelen die in deze periode zijn ingediend, zijn gemiddeld minder goed geschreven dan publicaties van voor de opkomst van taalmodellen. AI kan onderzoekers helpen sneller teksten te produceren, maar die snelheid leidt niet automatisch tot beter onderzoek of helderdere verslaglegging.

Ook de peerreview, de beoordeling van artikelen door vakgenoten, is sterk verslechterd. Die controle geldt als een belangrijk onderdeel van het wetenschappelijke publicatieproces, omdat beoordelaars onder meer kijken naar de methode, onderbouwing en conclusies van een onderzoek.

Druk op het publicatiesysteem

De grotere hoeveelheid inzendingen vergroot de druk op tijdschriften en wetenschappers die beoordelingen uitvoeren. Tegelijk ontbreekt een harde kwaliteitstoets die kan voorkomen dat zwak geschreven of onvoldoende gecontroleerde artikelen in het systeem terechtkomen.

De ontwikkelingen kunnen de betrouwbaarheid en overzichtelijkheid van de wetenschappelijke literatuur onder druk zetten. Door de groeiende hoeveelheid teksten moeten redacties en reviewers meer werk verzetten om onderscheid te maken tussen degelijk onderzoek en artikelen die niet aan de vereiste kwaliteit voldoen.

Lees ook