Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft excuses aangeboden voor discriminatie bij uitkeringsinstantie UWV. Mensen met een biculturele achternaam zouden daar al jaren strenger worden gecontroleerd en zwaarder worden bestraft bij vermoedelijke fraude. Ook kregen zij volgens de onderzoeksbevindingen vaker en hogere boetes.
Vijlbrief zei in de talkshow Renze dat hij zich verantwoordelijk voelt voor de situatie. „Discriminatie zit niet alleen bij het UWV, maar in de hele maatschappij”, zei de minister. „Als overheid ben je extra verantwoordelijk om hier iets aan te doen. Ik ben de overheid hier aan tafel, dus ik schaam me hiervoor. Ik vind het verschrikkelijk wat hier gebeurt.”
Onderzoek moet duidelijkheid geven
Het UWV onderzoekt de ongelijke behandeling. Aanleiding daarvoor zijn klachten over de manier waarop medewerkers fraudeonderzoeken uitvoerden. Een intern onderzoek bleef volgens de beschikbare informatie ongeveer een jaar liggen bij de top van de uitkeringsinstantie. Vijlbrief zegt dat hij daar niet over was geïnformeerd.
De minister heeft het UWV opgedragen de kwestie volledig uit te zoeken en maatregelen te nemen. Het onderzoeksrapport wordt in december verwacht. Tot die tijd wil Vijlbrief niet vooruitlopen op mogelijke gevolgen voor medewerkers die bij de werkwijze betrokken waren.
„Er wordt nu onderzoek gedaan. Ik ga nu niets zeggen dat die mensen worden ontslagen, want dat moeten we allemaal nog zien. Maar de uiteindelijke sanctie is ontslag”, zei Vijlbrief. Hij benadrukte daarmee dat ontslag mogelijk is als het onderzoek verwijtbaar handelen vaststelt.
De minister verwees naar een eerdere zaak bij de Belastingdienst waarin hij naar eigen zeggen stevig heeft ingegrepen. Een vergelijkbare aanpak sluit hij bij het UWV niet uit. Tegelijkertijd wil hij wachten op de uitkomsten van het onderzoek voordat hij individuele medewerkers beoordeelt.
„Dat ga ik hier ook doen. Maar we moeten oppassen met mensen veroordelen voordat er een rapport ligt”, zei Vijlbrief. „Als dat rapport er ligt, dan kunnen jullie ervan aan dat het keihard wordt. Dan zal ik ingrijpen als dat nodig is.”
