Premier Rob Jetten heeft de Tweede Kamer onjuist geïnformeerd over het gebruik van kunstmatige intelligentie op zijn officiële sociale media. Eerder stelde hij dat AI alleen was ingezet op privéaccounts van hemzelf en D66. Op de officiële accounts van de minister-president zou dat niet zijn gebeurd.
Vijf berichten die in het afgelopen halfjaar op de officiële accounts verschenen, zijn door het detectiemodel Pangram aangemerkt als door AI gegenereerd. Het gaat om teksten van gemiddeld ongeveer tweehonderd woorden. Twee deskundigen die de berichten beoordeelden, herkenden daarin ook kenmerken van AI-taal, zoals een terugkerend ritme, dezelfde structuur en het gebruik van algemene formuleringen.
De berichten beginnen onder meer met zinnen als dat Nederland en Duitsland buren zijn, dat de wereld onrustig is of dat iedereen iets wel kent. AI-onderzoeker Marijke Van Vlasselaer beschreef de teksten als berichten met steeds dezelfde cadans en structuur.
Reactie van de RVD
De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) ontkent niet dat AI bij de berichten kan zijn gebruikt, maar onderschrijft niet de conclusie dat de teksten volledig door AI zijn gemaakt. Volgens de dienst wordt de inhoud samengesteld uit onder meer beleidsdossiers, gespreksnotities en eerder gebruikte teksten. Dat kan volgens de RVD verklaren waarom AI-achtige formuleringen in de berichten voorkomen.
De RVD beroept zich daarnaast op een nieuwe richtlijn. Daarin staat dat niet bij ieder bericht hoeft te worden vermeld dat AI is gebruikt, zolang een medewerker de tekst heeft gecontroleerd. De richtlijn werd volgens de technische informatie van de website op 17 september aangemaakt, een week nadat voor het eerst vragen waren gesteld over het AI-gebruik van Jetten.
De kwestie raakt ook aan overheidsregels uit 2025. Die schrijven voor dat AI-teksten niet zonder aanpassingen mogen worden overgenomen en dat AI-content voor burgers herkenbaar moet zijn. De vijf berichten kregen geen dergelijke aanduiding.
Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans zegt dat Jetten zich door zijn antwoorden in een lastige positie heeft gebracht. „Dit is iemand die met zijn vingers tussen de deur zit. Als je glashard beweert dat AI niet is gebruikt, en dat is bewijsbaar wel het geval, dan valt dat politiek niet uit te leggen.”
Volgens emeritus-hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’eert is ook sprake van nalatigheid als Jetten niet op de hoogte was van het gebruik. Een premier moet volgens hem de communicatie met burgers kunnen controleren. Politicoloog Claes de Vreese houdt er rekening mee dat medewerkers AI buiten de geldende richtlijnen hebben gebruikt zonder dat de leiding daarvan wist.
