Het kabinet zet met zijn stikstofplannen een grote stap richting herstel van de natuur, maar Nederland komt daarmee niet volledig van het stikstofslot. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) na beoordeling van het maatregelenpakket.
De stikstofuitstoot daalt volgens het planbureau fors. Daardoor kan het in sommige gebieden makkelijker worden om vergunningen te verlenen. In 2035 blijft echter het grootste deel van de 120 stikstofgevoelige natuurgebieden overbelast. Naar verwachting zijn dan veertien gebieden niet langer overbelast.
Doelen voor 2035
Het kabinet wil de uitstoot van de landbouw tussen 2019 en 2035 met 42 tot 46 procent verlagen. Voor industrie en verkeer geldt een reductiedoel van 50 procent. De maatregelen kosten volgens de plannen 20 miljard euro.
Onderdeel van het pakket zijn stikstofarme zones rond natuurgebieden, strengere normen voor afzonderlijke boerenbedrijven en een maximum van gemiddeld 2,6 koeien per hectare. Ook wil het kabinet verdroging en vervuiling in natuurgebieden aanpakken en agrarisch natuurbeheer uitbreiden.
PBL-directeur Marko Hekkert noemt het pakket ambitieus en omvangrijk. “Daarmee zet het grote stappen richting de oplossing. Het land komt hiermee niet in één keer van het slot, maar wij kunnen ons ook geen pakket voorstellen dat dit wél kan.”
Als alle maatregelen volledig en zonder tegenvallers worden uitgevoerd, daalt de landbouwuitstoot volgens het PBL met ongeveer 40 procent. Dat is net onder de doelstelling van het kabinet. Een extra algemene korting op het aantal dieren zou dan nodig kunnen zijn om het verschil te overbruggen.
Grote gevolgen voor boeren
Voor veel veehouders worden de maatregelen financieel zwaar. Een emissiearme stal kan tonnen kosten, terwijl het afstoten van dieren inkomsten wegneemt. Vooral bedrijven in gebieden met veel vee en weinig beschikbare landbouwgrond krijgen te maken met problemen. Hoge grondprijzen maken uitbreiding bovendien lastig.
Het PBL verwacht dat de veestapel in 2035 20 tot 30 procent kleiner is dan in 2019. Intensieve veehouderijen kunnen volgens de beoordeling tot 40 procent van hun dieren verliezen. Niet alle boeren zullen de investeringen kunnen betalen, waardoor een deel waarschijnlijk met het bedrijf stopt.
Hekkert waarschuwt dat een algemene korting boeren kan ontmoedigen om te verduurzamen. Hij adviseert het kabinet om boeren die al grote stappen zetten zo veel mogelijk te ontzien en de uitvoering van het beleid verder uit te werken. “Stikstof blijft nog decennia een belangrijke factor”, zegt hij.
