Het minderheidskabinet heeft steun van oppositiepartijen nodig om het belastingplan en de begrotingen door zowel de Tweede als de Eerste Kamer te krijgen. De VVD wil vooral met rechtse partijen onderhandelen, terwijl D66 de voorkeur geeft aan samenwerking met partijen op links. Het CDA wil per onderwerp bekijken welke meerderheid mogelijk is.
De premier, de vicepremiers en de minister en staatssecretaris van Financiën komen opnieuw bijeen voor extra overleg. De deadline voor het belastingplan en de begrotingen in november komt dichterbij, terwijl de coalitie nog geen gezamenlijke strategie heeft vastgesteld.
Een betrokkene op een ministerie schat de kans dat het kabinet de komende weken valt op "50/50". Een bron binnen de coalitie zegt dat het moment waarop de partijen een definitieve keuze moeten maken, dichterbij komt. Een oppositiefractievoorzitter omschrijft de situatie als "dikke shit in het kabinet".
Rechts aanbod met gevoelige voorwaarden
JA21, de SGP en BBB hebben gezamenlijk aangeboden het belastingplan en alle begrotingen te steunen. Daarmee zou het kabinet in beide Kamers in één keer voldoende steun kunnen krijgen. Aan het aanbod zijn echter voorwaarden verbonden over onder meer lastenverlichting, migratie, medisch-ethische onderwerpen en stikstof.
JA21 wil dat gemeenten niet verplicht kunnen worden om asielzoekers op te vangen. Asielminister Bart van den Brink heeft gezegd dat hij die toezegging niet schriftelijk kan doen, omdat hij de spreidingswet moet uitvoeren. Die wet maakt verplichte opvang door gemeenten mogelijk.
De SGP heeft wensen over abortus en draagmoederschap. De partij diende vorige week een motie in waarin het abortusbeleid van VVD-minister van Volksgezondheid Sophie Hermans werd afgekeurd. Een deel van de Kamerleden van BBB en JA21 steunde die motie.
BBB wil de stikstofaanpak van landbouwminister Jaimi van Essen versoepelen. De partij vraagt onder meer om een rekenkundige ondergrens voor stikstof voordat wordt vastgesteld dat de uitstoot daadwerkelijk daalt. Het kabinet heeft eerder gewaarschuwd dat zulke aanpassingen de vergunningverlening opnieuw kunnen bemoeilijken.
Ook samenwerking over links is lastig
Het kabinet heeft eveneens gesproken met PRO en Volt. Die partijen willen lastenverlichting vooral richten op werkenden en daar een hogere belasting op grote vermogens tegenover zetten. Dat voorstel ligt moeilijk bij de VVD.
Als de VVD samenwerking over links blokkeert en D66 en het CDA niet met rechtse partijen willen samenwerken, ontbreekt een meerderheid. Volgens politiek verslaggever Fons Lambie nemen de irritaties tussen de coalitiepartijen daardoor toe. Geen van de partijen heeft op dit moment belang bij een kabinetsval, maar meerdere routes blijven mogelijk: een akkoord over links, een akkoord over rechts of een stemming zonder voorafgaande overeenkomst.
