Veel Kamerleden waarschuwen voor de gevolgen van de stijgende energierekening. Vooral huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten dreigen in de problemen te komen. Uit nieuwe cijfers blijkt dat ongeveer een half miljoen huishoudens in energiearmoede leven.
De energierekening zal de komende jaren verder oplopen. Volgend jaar stijgen de vaste kosten voor het gebruik van het elektriciteits- en gasnet flink. Vanaf het jaar daarna komt daar mogelijk een Europese CO2-heffing bij. Ook de gasprijs is de afgelopen maanden gestegen door de oorlog in het Midden-Oosten.
Tijdens een commissiedebat in de Tweede Kamer zei CDA-Kamerlid Henk Jumelet dat veel mensen het gevoel hebben de controle over hun energierekening kwijt te zijn. Alexander Kops van de PVV noemde energie een peperduur luxeproduct.
Europese afspraak beperkt verlaging
Over de aanpak bestaat minder overeenstemming. PRO en D66 willen de verduurzaming versnellen. PRO pleit onder meer voor een plan om de 200 wijken met de grootste energiearmoede sneller te isoleren en van het gas af te helpen. Andere partijen, waaronder de SP en de ChristenUnie, willen vooral de energiebelasting verlagen.
Een voorstel daarvoor blijkt voor aardgas niet uitvoerbaar. ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis ontdekte dat Nederland zich eerder tegenover de Europese Unie heeft verplicht om de belasting op aardgas te verhogen. De belasting op elektriciteit zou juist omlaag gaan om verduurzaming te stimuleren.
Als Nederland de gasbelasting volgend jaar toch verlaagt, kan dat leiden tot een boete van 600 miljoen euro. Klimaatminister Stientje van Veldhoven bevestigde dat bedrag. Volgens haar kan Nederland de verantwoordelijkheid daarvoor niet bij Europa leggen, omdat het kabinet-Rutte IV de afspraak zelf heeft gemaakt.
Oppositie zoekt alternatief
Een mogelijke andere maatregel is een hogere jaarlijkse belastingkorting voor alle huishoudens. SP-fractievoorzitter Jimmy Dijk hoopt dat de oppositie gezamenlijk met een voorstel komt, maar het is nog onduidelijk hoe zo'n maatregel wordt betaald en of de partijen daarover overeenstemming bereiken.
Het kabinet wijst daarnaast op het energienoodfonds. Kwetsbare huishoudens kunnen daar ondersteuning aanvragen voor hun energierekening. Zowel linkse als rechtse partijen vrezen echter dat mensen het fonds niet kennen of niet aan de voorwaarden voldoen. Suzanne Kröger van PRO wees erop dat sommige mensen de verwarming uitlaten en daardoor niet voor hulp in aanmerking komen.
Het debat werd donderdag wegens tijdgebrek niet afgerond. De coalitie van D66, VVD en CDA moet de komende maanden bovendien op zoek naar steun voor de begroting van volgend jaar.
