Premier Rob Jetten heeft de Verenigde Staten een steeds minder voorspelbare bondgenoot genoemd. Hij deed dat voorafgaand aan overleg met andere EU-leiders in Brussel. Volgens Jetten moeten Europese landen soms duidelijk aangeven wanneer zij het niet eens zijn met besluiten van de Amerikaanse regering.
Jetten verwees onder meer naar de aangekondigde Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC). Ook noemde hij de zogenoemde dieseldeal tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Russische president Vladimir Poetin. De premier uitte stevige kritiek op die overeenkomst.
"Deze belachelijke dieseldeal gaat helemaal niks doen voor prijzen op de wereldmarkt", zei Jetten. Hij gaf geen verdere toelichting op de gevolgen die hij van de overeenkomst verwacht.
Europese eensgezindheid
De Nederlandse premier wil tijdens het overleg met zijn Europese collega's tot een gezamenlijke boodschap aan de Verenigde Staten komen. Volgens Jetten moeten de EU-landen duidelijk maken dat de veiligheid van Oekraïne en die van Europa nauw verbonden zijn met de veiligheid van de Verenigde Staten.
"Ik denk dat we als Europa soms heel duidelijk moeten maken dat we het niet eens zijn met keuzes van de Amerikanen", zei Jetten. Hij benadrukte dat Europa daarbij gezamenlijk moet optreden.
De uitspraken komen op een moment waarop Europese landen zich beraden op hun verhouding met Washington. De sancties tegen het ICC en de afspraken tussen Trump en Poetin vormen daarbij voorbeelden van onderwerpen waarop Europese regeringen zich kritisch tonen. Uit de verklaring van Jetten blijkt niet welke gezamenlijke maatregelen de EU-landen precies zouden moeten nemen.
Jetten sprak de EU-leiders toe voordat hun overleg in Brussel begon. Het overleg richtte zich onder meer op de veiligheid van Oekraïne en Europa en op de gevolgen van internationale politieke keuzes voor de Europese samenwerking.
