Asielminister Bart van den Brink heeft een wetsvoorstel gepresenteerd waarmee het tegenwerken van terugkeer strafbaar kan worden. Uitgeprocedeerde asielzoekers kunnen daardoor maximaal zes maanden gevangenisstraf krijgen als zij weigeren mee te werken aan vertrek naar hun land van herkomst.
De maatregel geldt pas aan het einde van de asielprocedure. Volgens Van den Brink moet eerst alles zijn geprobeerd om iemand te laten terugkeren. Alleen wanneer die persoon daarna actief blijft tegenwerken, kan een celstraf worden opgelegd.
Geen algemene strafbaarstelling
Het voorstel maakt illegaliteit niet in brede zin strafbaar. Het gaat om een uitbreiding van bestaande regels die het in sommige gevallen al strafbaar maken om niet mee te werken aan terugkeer. De minister noemt de maatregel ook een belangrijk signaal. "Asielbeleid kan niet zonder een geloofwaardig terugkeerbeleid waarbij het frustreren van terugkeer niet langer geaccepteerd mag worden", zegt Van den Brink.
Een algemene strafbaarstelling van illegaliteit was eerder wel opgenomen in de veelbesproken asielnoodmaatregelenwet. De Tweede Kamer stemde vorig jaar in met die bepaling, nadat de PVV een amendement had ingediend. Er kwam veel kritiek op, omdat ook hulp aan mensen zonder verblijfsrecht mogelijk strafbaar zou worden. Daarbij werd onder meer het voorbeeld genoemd van iemand die een uitgeprocedeerde vreemdeling een kom soep geeft.
De discussie over die bepaling droeg bij aan het stranden van de hele asielnoodmaatregelenwet. Van den Brink probeerde de regeling nog aan te passen, maar de Eerste Kamer wees de wet af. De PVV stemde tegen de wet die was voorbereid door voormalig asielminister Marjolein Faber. Ook coalitiepartij D66 steunde de wet niet.
Wetsvoorstel gaat eerst naar adviseurs
De minister kondigde na het afwijzen van de wet aan met een eigen voorstel te komen. Dat voorstel is nu ter consultatie voorgelegd. Daarna moet de Raad van State er advies over uitbrengen en volgt behandeling in de Tweede en Eerste Kamer.
Twee andere onderdelen uit de afgewezen asielnoodmaatregelenwet zijn inmiddels in een andere asielwet opgenomen. Het gaat om het schrappen van dwangsommen en het uitbreiden van de mogelijkheid om mensen ongewenst te verklaren. De Eerste Kamer stemt daar volgende week over.
