Hattem en Maasdriel komen onder actief toezicht van minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink. De gemeenten moeten zich bij de minister melden omdat zij volgens hem onvoldoende voortgang boeken met de opvang van asielzoekers. Daarmee verhoogt het kabinet de druk op gemeenten die achterblijven bij de uitvoering van de spreidingswet.
In totaal gaat het om achttien gemeenten. Naast Hattem en Maasdriel staan Beek, Beesel, Boekel, Culemborg, Diemen, Eersel, Gulpen-Wittem, Halderberge, Heemskerk, Houten, Kerkrade, Rhenen, Staphorst, Uitgeest, Wijk bij Duurstede en Zoeterwoude op de lijst.
Mogelijke ingreep door het Rijk
De spreidingswet verplicht gemeenten om een vastgesteld aantal asielzoekers op te vangen. Gemeenten die daar na een periode van actief toezicht nog altijd niet aan voldoen, kunnen te maken krijgen met indeplaatsstelling. Het Rijk neemt de opvang dan buiten het gemeentebestuur om over. Dat is de zwaarste maatregel die de minister kan nemen.
Sinds de invoering van de spreidingswet in 2024 is indeplaatsstelling nog niet toegepast. Het toezicht betekent niet automatisch dat die maatregel volgt. Gemeenten krijgen eerst de gelegenheid om alsnog aan hun wettelijke taak te voldoen.
Een deel van de gemeenten staat al langer onder toezicht. Culemborg, Houten en Kerkrade stonden eerder al op de lijst. Ook Aalten, Overbetuwe, Oldebroek en Bronckhorst werden eerder genoemd in verband met de uitvoering van de spreidingswet.
Aalten meldde in juli dat het werkte aan een opvanglocatie. Het vinden van een geschikte plek bleek daar lastig. De gemeenteraad wilde geen locaties gebruiken die voor woningbouw bestemd zijn of door verenigingen worden gebruikt. Ook de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet vormde een obstakel.
Twee gemeenten staan nog niet onder toezicht, maar kunnen daar later alsnog onder vallen. Een van die gemeenten is Scherpenzeel. Het ministerie vraagt daar aanvullende informatie op. Als Van den Brink daarna concludeert dat de voortgang onvoldoende is, kan ook Scherpenzeel actief toezicht krijgen.
