Staatssecretaris Silvio Erkens stelt onverdoofd ritueel slachten ter discussie. Hij wijst daarbij op een initiatiefwetsvoorstel van de Partij voor de Dieren dat een verbod moet regelen. Esther Ouwehand wil het voorstel deze maand naar de Tweede Kamer sturen. Erkens zegt het met interesse, serieus en met een open blik te zullen beoordelen.
"Wij proberen het dierenwelzijn in Nederland te verbeteren, onnodige pijn te voorkomen voor dieren. Daar vind ik persoonlijk onverdoofd ritueel slachten dan wel moeilijk bij passen", zegt Erkens. Hij erkent dat de kwestie gevoelig ligt, omdat de praktijk ook raakt aan de vrijheid van religie. Volgens hem is onverdoofd slachten toestaan daarom wrang.
Pijn en toezicht
Bij regulier slachten worden dieren vooraf verdoofd. Bij rituele slacht geldt daarvoor onder voorwaarden een wettelijke uitzondering. Bij islamitische slacht wordt de hals van het dier met een scherp mes doorgesneden, terwijl het dier richting Mekka wordt gedraaid en de naam van Allah wordt uitgesproken. Verdoving is alleen toegestaan als die omkeerbaar is.
Onderzoek van Wageningen University laat zien dat schapen gemiddeld na ongeveer 15 seconden hun bewustzijn verliezen. Bij runderen kan dat tot 140 seconden duren. Daarom moeten dierenartsen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit na 40 seconden ingrijpen als een dier nog tekenen van bewustzijn vertoont. Het dier moet dan alsnog worden verdoofd.
Rituele slacht is belangrijk voor zowel de islamitische als de joodse gemeenschap. In Nederland zijn alleen islamitische slagers actief die halalvlees verwerken. De laatste koosjere slager sloot 2,5 jaar geleden. De omzet van halalproducten verdubbelde tussen 2021 en 2023 tot 53,4 miljoen euro.
Europees verbod
Erkens verwijst naar een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens van twee jaar geleden. Volgens hem heeft het hof geoordeeld dat een verbod op onverdoofd ritueel slachten gerechtvaardigd kan zijn om dierenwelzijn te beschermen. Verdoofd ritueel slachten zou volgens hem mogelijk blijven.
Een verbod bestaat al in Denemarken, België, Griekenland, Oostenrijk en sommige Scandinavische landen.
Erkens zegt daarnaast te werken aan bredere verbeteringen in de veehouderij. Zo zijn de boetes voor dierenmishandeling verhoogd en is de toegestane temperatuur tijdens veetransporten verlaagd. Ook wil het kabinet onder meer stoppen met het couperen van varkensstaarten en het onthoornen van koeien.
Dierenwelzijnsorganisaties vinden de plannen niet ver genoeg gaan. Zij wijzen onder meer op de voorgestelde leefruimte van 1,65 vierkante meter per kalf, tegenover eerder afgesproken 2 vierkante meter, en op het ontbreken van een verplichting om runderen in de wei te laten staan. Erkens noemt die kritiek onterecht en zegt dat Nederland wereldwijd vooroploopt, samen met Denemarken.
