Pro heeft in de Tweede Kamer een wetsvoorstel ingediend om abortus uit het strafrecht te halen. Abortus valt nu onder artikel 296 van het Wetboek van Strafrecht. Zorgverleners kunnen daardoor strafrechtelijk worden vervolgd als zij niet voldoen aan de voorwaarden uit de Wet afbreking zwangerschap.
In de huidige wet moet sprake zijn van een ‘noodsituatie’. Ook geldt een wettelijke termijn van 24 weken en moet een arts nagaan of de zwangere voldoende tijd en ruimte heeft gehad om een weloverwogen besluit te nemen. Volgens Pro houdt de strafrechtelijke basis het taboe en de schaamte rond abortus in stand. De partij vindt dat abortus als zorg moet worden behandeld, niet als misdrijf.
Voor- en tegenstanders
Hoogleraar straf- en strafprocesrecht Marloes van Noorloos steunt het schrappen van abortus uit het strafrecht. Volgens haar zijn er geen goede redenen om een medische handeling die niet schadelijk of laakbaar is strafbaar te stellen. De bestaande wet ziet zij als een politiek compromis tussen het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen en de bescherming van ongeboren leven.
Ook feminist en oud-politica Hedy d’Ancona is voorstander. Zij waarschuwt dat abortusrechten onder druk kunnen komen te staan als rechts-populistische partijen meer macht krijgen. Abortusactivist Hillie Molenaar steunt het voorstel eveneens, maar verwacht dat abortus opnieuw onderdeel kan worden van politieke onderhandelingen.
Patiëntenorganisatie Ava is minder positief over de precieze uitwerking. Oprichter Eva de Goeij vindt dat het zelfbeschikkingsrecht van zwangeren ook in het nieuwe voorstel niet vooropstaat. De arts moet nog altijd beoordelen of iemand een zorgvuldige afweging heeft gemaakt en zich bewust is van de verantwoordelijkheid voor ongeboren leven. Volgens De Goeij kan dat worden opgevat als wantrouwen tegenover vrouwen.
De Wet afbreking zwangerschap is de afgelopen decennia nauwelijks gewijzigd. In 2023 verdween de verplichte bedenktijd van vijf dagen. Sinds 2025 mogen huisartsen tot negen weken zwangerschap de abortuspil voorschrijven.
Een eerdere poging om abortus uit het strafrecht te halen, strandde in 2023. Het voorstel van toenmalig GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet kreeg geen meerderheid door verzet van CDA, ChristenUnie, SGP en VVD. De VVD pleit inmiddels in het verkiezingsprogramma wel voor decriminalisering. D66 wil bovendien dat abortus een grondrecht wordt.
