Uit een analyse van 2500 documenten met ruim 28.000 Kamervragen blijkt dat in een kwart van de ingediende sets sporen van kunstmatige intelligentie zijn aangetroffen. De vragen zijn sinds vorige zomer ingediend. In de afgelopen twee maanden nam het aandeel weer iets af.
De inzet van AI verschilt per document. Soms lijkt slechts een deel van een vragenset met hulp van een taalmodel te zijn opgesteld. In andere gevallen wijst de analyse erop dat een volledige tekst door AI is gegenereerd.
Hulp bij onderzoek en formulering
AI-ontwikkelaar Maarten Sukel, die meekeek met de beoordeling van de vragen, vindt het gebruik niet automatisch problematisch. "Als Kamerleden AI helemaal niet zouden gebruiken, zou ik dat ergens ook wel kwalijk vinden", zegt hij. Taalmodellen kunnen volgens hem helpen om sneller relevante informatie te vinden en betere vragen te formuleren.
Wel waarschuwt Sukel voor oppervlakkig gebruik. Kamerleden die weinig kennis hebben van een dossier en AI zelfstandig vragen laten bedenken, kunnen belangrijke fouten maken. "Je moet je ergens in blijven verdiepen en het denkproces niet uit handen geven", zegt hij.
Techdenker Marleen Stikker wijst daarnaast op de afhankelijkheid van buitenlandse technologiebedrijven. "We outsourcen onze democratische systemen naar algoritmes van Amerikaanse AI-bedrijven, die ook nog eens niet neutraal zijn, maar gekleurd. Dat is toch absurd?" Ook bestaat het risico dat onjuiste informatie in Kamervragen terechtkomt, omdat taalmodellen soms feiten verzinnen.
Tweede Kamerlid Daniël van den Berg van JA21 bevestigt dat hij AI gebruikt bij zijn werk. De technologie helpt hem naar eigen zeggen bij het doorzoeken van notulen, Kamerstukken en mediaberichten. "AI helpt me dat sneller en verstandiger te doen", zegt hij.
Van den Berg zegt dat hij de inhoud van zijn vragen zelf controleert. Als hij moeite heeft met een formulering, vraagt hij AI om hulp. Ook VVD-Kamerlid Renate den Hollander gebruikt AI voor onderzoek, samenvattingen en spelling. Zij benadrukt dat alles wat zij in de Kamer inbrengt onder haar eigen verantwoordelijkheid valt.
Detectie is niet foutloos
De gebruikte detector Pangram herkent AI aan kenmerken van schrijfstijl. Het programma kan volgens deskundigen goed patronen vinden in grote hoeveelheden tekst, maar kan zich bij afzonderlijke documenten vergissen. Een menselijke tekst in een typische AI-stijl kan daardoor ook als AI-tekst worden aangemerkt.
Sukel noemt de signalen daarom geen hard bewijs. "Rook betekent in dit geval dus niet altijd vuur", zegt hij. Tegelijkertijd kan software volgens hem formuleringen herkennen die mensen over het hoofd zien.
