Onder berichten van premier Rob Jetten op X zijn in de eerste zes maanden van zijn ambtstermijn duizenden homofobe reacties geplaatst. Een medewerker van een gemeente, een politiefunctionaris en een lid van de Nederlandse luchtmacht behoren tot de mensen die herhaaldelijk dergelijke berichten plaatsten.
Een analyse van 45.860 reacties onder 323 berichten van het officiële account van Jetten laat zien dat 2.293 reacties homofobe inhoud hadden. Dat komt neer op ongeveer één op de twintig reacties. De berichten verschenen ook onder alledaagse mededelingen, zoals een felicitatie aan koningin Máxima en een bericht over Amsterdam Pride.
De reacties hingen daarmee niet duidelijk samen met het onderwerp van de berichten. Twee vormen kwamen volgens de analyse vaak terug: grove scheldwoorden en een suggestieve vraag die honderden keren werd geplaatst: “Heb je ze verteld dat je homo bent?”
Moeilijk te vervolgen
De meeste accounts waren niet anoniem en plaatsten slechts één homofobe reactie. De tien gebruikers die het vaakst reageerden, waren samen verantwoordelijk voor minder dan 6 procent van het totale aantal homofobe berichten. Slechts enkele veelplegers konden worden gekoppeld aan een concrete identiteit.
Marloes van Noorloos, hoogleraar strafrecht aan de Universiteit Leiden, zegt dat de suggestieve vragen moeilijk als groepsbelediging of haatzaaien kunnen worden vervolgd. De juridische beoordeling hangt volgens haar sterk af van de precieze formulering en de context waarin een bericht is geplaatst.
Ambtenaren kunnen wel worden geconfronteerd met disciplinaire maatregelen op basis van de regels voor overheidspersoneel. Het is niet bekend of tegen de betrokken medewerkers al maatregelen zijn genomen.
Wekelijks aangifte
Jetten is de eerste openlijk homoseksuele premier van Nederland. Hij heeft gezegd dat hij wekelijks aangifte doet van de bedreigingen en beledigingen over zijn seksuele geaardheid.
Tijdens een bijeenkomst van WorldPride zei Jetten vorige maand dat grote socialemediabedrijven nauwelijks optreden tegen haatdragende inhoud. Ook X verbiedt volgens zijn eigen regels aanvallen op mensen vanwege hun seksuele geaardheid, maar tegen de reacties onder de berichten van Jetten is volgens de analyse weinig actie ondernomen.
De acceptatie van homoseksualiteit in Nederland is na jaren van vooruitgang gestagneerd. Jetten heeft gezegd dat Nederland weer moet behoren tot de tien landen met de sterkste rechten voor lhbtiq+'ers. Het land zakte na 2018 naar de dertiende plaats in een internationale ranglijst.
