De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) waarschuwen voor de groeiende invloed van rechts-extremistische ideeën in de samenleving en de politiek. Rechts-extremisten zouden hun denkbeelden bewust in een gematigder vorm presenteren om een groter publiek te bereiken.
Volgens de veiligheidsdiensten proberen sommige extremisten politieke partijen van binnenuit te beïnvloeden. Door hun opvattingen herhaaldelijk onder de aandacht te brengen, willen zij de weerstand tegen die ideeën verminderen. Ook hopen zij dat uitingen die eerder als radicaal werden gezien, geleidelijk normaler worden gevonden.
De AIVD en NCTV schrijven dat deze strategie niet alleen zichtbaar is in politieke organisaties, maar ook in het bredere publieke debat. De betrokkenheid van extreemrechtse actoren kan volgens hun analyse leiden tot minder ruimte voor dialoog en gezamenlijke oplossingen.
Gevaar van normalisering
Het rechts-extremistische gedachtegoed gaat volgens de veiligheidsdiensten uit van ongelijkheid tussen mensen op basis van huidskleur. Daarbinnen bestaat ook de overtuiging dat witte mensen superieur zijn. De diensten waarschuwen dat dergelijke ideeën door herhaling en een zachtere presentatie minder herkenbaar kunnen worden als extremistisch.
Marc Kuipers, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, noemt de ontwikkeling een veiligheidsrisico. “Ook geweldsbereide personen kunnen zich door die normalisering gelegitimeerd voelen om daadwerkelijk in actie te komen”, zegt hij.
Kuipers vindt het daarom belangrijk dat wordt herkend op welke manier rechts-extremisten hun taalgebruik en opvattingen proberen te normaliseren. Volgens hem moet hun invloed vervolgens worden begrensd. De waarschuwing richt zich daarmee niet alleen op mogelijke geweldsdreiging, maar ook op de manier waarop extremistische denkbeelden via politieke en maatschappelijke kanalen meer draagvlak proberen te krijgen.
De veiligheidsdiensten benadrukken dat het herhaaldelijk verspreiden van deze ideeën kan bijdragen aan een klimaat waarin discriminatoire opvattingen meer acceptatie krijgen. Daardoor kan volgens hen ook de weerstand tegen radicalisering en extremistische uitingen afnemen.
