Hoogleraar Marcel van der Heijden heeft samen met drie collega’s een Ig Nobelprijs gekregen voor een onderzoek met duizenden begraven onderbroeken. De onderzoekers wilden daarmee beter begrijpen hoe actief organismen in de bodem zijn en welke invloed dat heeft op de bodemkwaliteit.
De proef werd vijf jaar geleden uitgevoerd met meer dan 2000 witte katoenen onderbroeken. Ongeveer duizend vrijwilligers uit heel Zwitserland begroeven het ondergoed volgens een vaste procedure. Na twee maanden haalden zij de onderbroeken weer uit de grond, maakten foto’s en stuurden bodemmonsters naar het laboratorium van Van der Heijden en zijn collega’s.
Het grootste deel van het katoen bleek in die periode te zijn afgebroken door micro-organismen. Dat wijst erop dat de bodem waarin het ondergoed lag gezond en biologisch actief was. Aan de hand van de mate van afbraak konden de onderzoekers verschillen tussen bodemsoorten en manieren van bodembeheer zichtbaar maken.
Onderzoek met een opvallend lokmiddel
De wetenschappers overwogen aanvankelijk om stukken katoen of sokken te gebruiken. Ze kozen uiteindelijk voor onderbroeken, omdat ze verwachtten daarmee meer deelnemers te trekken. Die aanpak werkte: kort nadat het onderzoek was aangekondigd, meldden zich duizend vrijwilligers aan.
Van der Heijden is verbonden aan de faculteit Evolutionaire biologie en Milieuwetenschappen van de Universiteit van Zürich. De resultaten laten volgens hem zien dat de manier waarop de bodem wordt verzorgd rechtstreeks samenhangt met het bodemleven en de bodemkwaliteit. Een gezonde, actieve bodem is onder meer belangrijk voor vruchtbaarheid en het functioneren van ecosystemen.
De Ig Nobelprijzen zijn bedoeld voor onderzoeken die mensen eerst laten lachen en daarna aan het denken zetten. Het thema van de prijzen was dit jaar schimmel. De ceremonie vond voor het eerst plaats in Zürich, nadat de uitreiking 35 jaar in de Verenigde Staten was gehouden.
De organisatie verplaatst de ceremonie voortaan naar Europa. De uitreiking vindt afwisselend plaats in Zürich en een andere Europese stad. Volgend jaar is Antwerpen aan de beurt. Volgens oprichter Marc Abrahams is het voor gasten en internationale journalisten onveilig geworden om naar de Verenigde Staten te reizen.
Nederlanders hebben sinds de eerste ceremonie in 1991 in totaal 22 keer een Ig Nobelprijs gewonnen. Vorig jaar ging een prijs onder meer naar onderzoek naar de favoriete pizza van de regenbooghagedis. Ook bleek uit Nederlands onderzoek dat Duitse studenten met een slok op beter Nederlands spraken.
