Voorstel-Hoekstra kan Nederlandse schatkist 8 miljard kosten

Het Europese belastingvoorstel van Hoekstra kan Nederland vanaf 2037 jaarlijks ongeveer 8 miljard euro kosten. Dat schrijven de hoogleraren belastingrecht Jan van de Streek en Jan Vleggeert.

Eurocommissaris Wopke Hoekstra spreekt tijdens een bijeenkomst over vereenvoudiging van belastingregels
Eurocommissaris Wopke Hoekstra spreekt tijdens een bijeenkomst over vereenvoudiging van belastingregels · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Het voorstel moet investeren binnen de Europese Unie eenvoudiger en goedkoper maken. Daardoor zouden innovatie en economische groei moeten worden gestimuleerd. De financiële gevolgen voor Nederland kunnen volgens de Leidse hoogleraren echter aanzienlijk zijn.

Het plan bevat drie belangrijke fiscale wijzigingen. Dividenduitkeringen van Nederlandse beursbedrijven aan ondernemingen in andere EU-landen zouden niet langer met dividendbelasting worden belast. Ook dividend dat Nederlandse bedrijven uit andere EU-landen ontvangen, zou worden vrijgesteld van winstbelasting. Daarnaast zouden bedrijven meer rente van hun belastbare winst mogen aftrekken.

Dividendbelasting mogelijk naar nul

Europese regels stellen nu dat dividend onder voorwaarden belastingvrij moet blijven wanneer een bedrijf minstens 10 procent bezit van een onderneming in een andere lidstaat. Nederland hanteert daarbij een grens van 5 procent, voor zowel binnenlandse als buitenlandse beleggers. De gedachte daarachter is dat de winst al bij de dochteronderneming is belast en anders opnieuw bij het moederbedrijf zou worden belast.

Als de Europese grens naar nul procent gaat, kan volgens de hoogleraren in de praktijk geen dividendbelasting meer worden geheven op beleggingen in andere EU-landen. Nederlandse beleggers kunnen ingehouden dividendbelasting nu al verrekenen met hun belastingaangifte. Vooral buitenlandse beleggers met een belang van minder dan 5 procent betalen daardoor nu nog daadwerkelijk belasting in Nederland.

Het verlies voor de schatkist zou volgens hun berekening ongeveer 4 miljard euro per jaar bedragen. Hoewel de maatregel officieel voor winstuitkeringen aan bedrijven is bedoeld, verwachten de hoogleraren dat banken en brokers ook voor particuliere beleggers manieren zullen vinden om de heffing grotendeels te vermijden.

Gevolgen voor box 3 en renteaftrek

De vrijstelling van ontvangen dividend zou volgens de onderzoekers uiteindelijk ook op Nederlandse beleggingen moeten worden toegepast. Anders zouden beleggers worden gestimuleerd om buitenlandse aandelen te kopen. Beleggen via een bv zou daardoor belastingvrij kunnen blijven totdat het geld aan de eigenaar wordt uitgekeerd.

Dat kan de plannen voor box 3 onder druk zetten. Het kabinet wil het werkelijke rendement op aandelen voor particuliere beleggers uiteindelijk met 36 procent belasten. Een overstap naar beleggen via een bv, waarbij inkomsten in box 2 vallen, zou de schatkist naar schatting nog 1 miljard euro per jaar kosten.

Verder voorziet het voorstel in een ruimere aftrek van rentekosten. Bedrijven betalen daardoor belasting over een kleinere winst. De maatregel kan volgens de hoogleraren nog eens 2 tot 3 miljard euro aan belastinginkomsten kosten. Samen komt het geschatte verlies uit op 8 miljard euro per jaar, vanaf 2037 wanneer het pakket volledig is ingevoerd.

Lees ook