Invoering vermogenswinstbelasting in 2028 stuit op tijdsdruk

De invoering van een vermogenswinstbelasting in 2028 loopt tegen grote uitvoeringsproblemen aan. De Raad van State heeft meer tijd nodig voor advies en banken zeggen hun systemen niet op tijd te kunnen aanpassen.

Man bekijkt thuis documenten over de invoering van de vermogenswinstbelasting op een laptop
Man bekijkt thuis documenten over de invoering van de vermogenswinstbelasting op een laptop · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

De invoering van een nieuwe vermogenswinstbelasting per 2028 komt onder zware tijdsdruk te staan. De Raad van State kan niet op tijd adviseren voor het Kamerdebat van 12 oktober. Het advies verschijnt op zijn vroegst op 19 oktober en mogelijk pas op 26 oktober.

Minister Heinen van Financiën zei eerder dat invoering in 2028 haalbaar is, maar erkende ook dat uitstel naar 2029 mogelijk blijft. De snelle overgang is politiek belangrijk, omdat Heinen die heeft toegezegd aan onder meer JA21 en de SGP. Het kabinet stuurde vrijdag een wetswijziging voor advies naar de Raad van State.

Problemen bij banken en Belastingdienst

Banken waarschuwen daarnaast dat zij onvoldoende tijd hebben om hun IT-systemen aan te passen. Daardoor kunnen gegevens van klanten waarschijnlijk niet vooraf worden ingevuld in de belastingaangifte over 2028. De Nederlandse Vereniging van Banken ontkent bovendien dat de sector voorstander is van een vermogenswinstbelasting. "Wij hebben nooit een voorkeur uitgesproken voor belasting op vermogenswinst of vermogensaanwas", zegt een woordvoerder.

De banken overleggen binnenkort met de Belastingdienst over een tijdelijke oplossing. Zonder aangeleverde gegevens wordt het voor de Belastingdienst moeilijker om aangiften te controleren. Dat vergroot het risico op fraude. Ook burgers die hun aangifte correct willen invullen, kunnen moeite hebben om alle benodigde informatie zelf te verzamelen.

De Belastingdienst moet tegelijk zijn computersystemen aanpassen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers, die in 2030 moet ingaan. Volgens ambtenaren kan die verzekering ongeveer een jaar vertraging oplopen als beide wijzigingen tegelijk worden uitgevoerd.

Het kabinet wil de huidige vermogensaanwasbelasting vervangen door een belasting over daadwerkelijk gerealiseerde winst, bijvoorbeeld bij de verkoop van aandelen. Daarmee komt een einde aan belasting over waardestijgingen die alleen op papier bestaan. De overgang leidt echter tijdelijk tot miljarden minder inkomsten. Een voorstel om dat tekort op te vangen door ook kleinere spaarders en beleggers te belasten, kreeg geen meerderheid in de Tweede Kamer.

In de versie die naar de Raad van State is gestuurd, staat die afgewezen dekking nog steeds. Het kabinet zoekt daarom met oppositiepartijen naar alternatieven. Als de wetgeving dit jaar niet door beide Kamers komt, blijft het huidige systeem minstens een jaar langer gelden. Elk jaar uitstel kost de schatkist 3,5 miljard euro aan inkomsten.

Senator Crone van Pro noemt de gang van zaken onverantwoord: "Dit gaat om een grote stelselwijziging. Die moeten we zorgvuldig behandelen, met onder meer het horen van deskundigen." D66-senator Griffioen roept het kabinet op snel met goede voorstellen te komen.

Lees ook