De Nederlandse Staat loopt mogelijk voor honderden miljoenen euro's schade op door vermoedelijke fraude met exportkredietverzekeringen. Het gaat om verzekeringen voor Nederlandse bedrijven die buitenlandse klanten leveren en zich willen indekken tegen wanbetaling. Bij grote of risicovolle transacties draagt de Staat het financiële risico.
Atradius DSB voert de regeling namens de overheid uit. De verzekeraar beoordeelt de risico's en sluit de polissen af, maar eventuele uitkeringen komen uiteindelijk voor rekening van de Nederlandse Staat.
Onderzoek naar scheepsproject
Een van de zaken draait om een project van een Griekse rederij. Die wilde tweedehands bulkschepen kopen en verduurzamen. Scheepsbouwer Damen trad op als projectmanager voor de werkzaamheden. Het Nederlandse bedrijf Atal Solutions hielp als tussenpartij bij de financiering en het afsluiten van de verzekering.
Omdat de Griekse rederij de kosten niet volledig zelf kon betalen, zocht Atal financiers. Die werden gevonden bij twee bedrijven uit de Verenigde Arabische Emiraten. Hun betrokkenheid moest het project financieel minder risicovol maken voor Atradius DSB en de Nederlandse Staat.
Later kreeg Atradius het vermoeden dat de financiële positie van de financiers rooskleuriger was voorgesteld dan in werkelijkheid het geval was. De verzekeraar deed aangifte en liet de schepen aan de ketting leggen, waaronder een schip in Rotterdam. De Griekse rederij verkeert inmiddels in financiële problemen en staat volgens de berichtgeving aan de rand van een faillissement.
Als de rederij haar verplichtingen niet nakomt en de financiers onvoldoende vermogen blijken te hebben, kan Atradius de verzekerde schade moeten uitkeren. De Nederlandse Staat draait dan op voor dat bedrag. Het Openbaar Ministerie legde in deze zaak voor 137 miljoen euro beslag bij drie Nederlandse verdachten. Daarbij werden onder meer vier huizen in Amsterdam en Haarlem in beslag genomen.
De directeur van Atal Solutions, Edwin S., ontkent dat vaststaat dat sprake is van fraude. “Het moeilijke van internationaal zakendoen is dat niet alles werkt zoals in Nederland. Niet alle bedrijven hebben een professionele website, maar wij hebben onze KYC-compliance checks gedaan. We hebben gezeten met de aandeelhouders van het bedrijf, we zijn bij ze op kantoor geweest”, zegt hij.
Veertien verdachte polissen
De zaak staat niet op zichzelf. Meerdere klanten zouden onder valse voorwendselen voor in totaal honderden miljoenen euro's aan exportkredietverzekeringen hebben verkregen. Daarbij zouden vermoedelijk vervalste accountantsverklaringen zijn ingediend.
Staatssecretaris Eelco Eerenberg schreef in juli aan de Tweede Kamer dat bij veertien door Atradius DSB afgegeven polissen vermoedens van fraude bestaan. De verzekeraar wees daarna vier nieuwe aanvragen af en trok vier eerdere toezeggingen in. Ook zijn de controle- en acceptatieprocedures aangescherpt.
