Vereniging Eigen Huis (VEH) heeft sinds februari meer dan 900 klachten ontvangen over makelaars. Volgens de vereniging ervaren kopers en verkopers het proces rond de aan- en verkoop van woningen nog te vaak als oneerlijk, onduidelijk en moeilijk te controleren.
De klachten gaan onder meer over biedingen die na de afgesproken deadline zijn toegevoegd, onduidelijke taxaties en makelaars die kopers zouden aansporen om hun bod te verhogen. De VEH heropende in februari een meldpunt voor makelaardij, vijf jaar nadat het was gesloten. Aanleiding waren aanhoudende signalen dat woningverkoop niet altijd transparant verloopt.
Klachten over biedingen
Een deel van de melders twijfelt aan de onafhankelijkheid van makelaars. Renee, een van de melders, bracht op tijd een bod uit via een officiële inschrijfprocedure. Later hoorde zij dat een ander bod haar had overtroffen. In het biedlogboek zag ze vervolgens dat na de deadline nog biedingen waren ingevoerd. De uiteindelijke prijs zou daarna rechtstreeks tussen koper en verkoper zijn afgesproken.
Ook melden woningzoekers dat ze onder druk zijn gezet om meer te betalen. Jeroen zegt dat hij na een bod van 265.000 euro werd gebeld door de makelaar. Die zou hebben gezegd dat zijn voorwaarden goed waren, maar dat hij met 10.000 euro extra de woning kon kopen. Toen Jeroen dat niet deed, bleek volgens het biedlogboek dat er geen hoger bod was geweest. Hij voelde zich daardoor misleid.
Het biedlogboek moet sinds 2023 meer inzicht geven in het verkoopproces. Daarin staan onder meer het winnende bod en de andere uitgebrachte biedingen. Voor de meeste makelaars is het gebruik ervan verplicht, maar bieders krijgen het logboek niet altijd. Volgens de VEH biedt het systeem daardoor nog onvoldoende zekerheid dat de procedure eerlijk verloopt.
Oproep tot wettelijke regels
De vereniging wil dat het koopproces wettelijk wordt vastgelegd, inclusief toezicht en handhaving. Algemeen directeur Cindy Kremer zegt dat kopers en verkopers erop moeten kunnen vertrouwen dat de procedure eerlijk en controleerbaar is. Overtredingen moeten volgens haar ook daadwerkelijk gevolgen hebben.
NVM, de grootste makelaarsvereniging, steunt de heropening van het meldpunt en zegt zich te blijven inzetten voor woningverkopen binnen de wet- en regelgeving. Ook Vastgoed Nederland vindt dat de overheid de regels strakker moet vastleggen. Volgens Tristan Bons van die vereniging worden tijdens biedingen soms de spelregels veranderd.
De overheid heeft onderzoek gedaan naar mogelijke regelgeving. Daarnaast werkt Tweede Kamerlid Jeremy Mooiman van de PVV aan een initiatiefwet.
