Venezuela overweegt zijn lidmaatschap van de OPEC op te zeggen. Het land zou daarmee niet langer gebonden zijn aan de productieafspraken van het oliekartel en de olieproductie zelfstandig kunnen verhogen.
De mogelijke koerswijziging volgt op een nieuwe oliedeal tussen Venezuela en de Verenigde Staten. Die overeenkomst moet onder meer leiden tot een investering van 100 miljard dollar in de Venezolaanse olie-industrie. Buitenlandse oliebedrijven krijgen daarbij meer ruimte om in het land actief te worden.
Lucia van Geuns, energie-expert van het Den Haag Centre for Strategic Studies, zegt dat internationale oliebedrijven weinig belang hebben bij productiequota. Zij willen hun productie zo veel mogelijk kunnen uitbreiden. Ook de Verenigde Staten zouden druk uitoefenen op Venezuela om de OPEC te verlaten.
De Venezolaanse staatsoliemaatschappij PDVSA speelde lange tijd een centrale rol in de olieproductie. De sector is de afgelopen jaren echter verwaarloosd, waardoor de productie sterk is gedaald. Met buitenlandse investeringen kan Venezuela die productie de komende jaren weer aanzienlijk opvoeren. Het land beschikt over de grootste oliereserves ter wereld, groter dan die van Saudi-Arabië.
Minder invloed voor het oliekartel
De OPEC is sinds 1960 een samenwerkingsverband van olieproducerende landen die afspraken maken over hun productie. Door het aanbod aan te passen, proberen de leden invloed uit te oefenen op de olieprijs. De OPEC-landen zijn momenteel goed voor ongeveer 25 procent van de wereldwijde olieproductie. In de jaren zeventig was dat aandeel nog ongeveer de helft.
Ecuador, Indonesië, Angola en Qatar verlieten de organisatie eerder. Dit voorjaar stapten ook de Verenigde Arabische Emiraten uit. Venezuela zou het eerste van de vijf oprichtende landen zijn dat vertrekt. Rusland en andere landen werken nog wel met de OPEC samen binnen OPEC+, maar ook dat samenwerkingsverband heeft een kleiner aandeel in de wereldproductie.
Een vertrek van Venezuela zou de invloed van de overgebleven OPEC-leden verder verkleinen. Een groter deel van de productie valt dan buiten de gezamenlijke quota. Dat kan vooral op langere termijn gevolgen hebben als Venezuela de productie daadwerkelijk sterk opvoert.
Effect op de olieprijs
Op korte termijn wordt weinig verandering van de olieprijs verwacht. Hans van Cleef, energie-expert bij onderzoeksbureau Eqolibrium, schat dat het één tot twee jaar duurt voordat nieuwe investeringen tot extra productie leiden. Uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump en ontwikkelingen in het Midden-Oosten hebben voorlopig waarschijnlijk meer invloed.
Als Venezuela later meer olie produceert, kan de prijs dalen tot mogelijk 60 dollar per vat. Daarvoor moeten olietankers wel ongehinderd door de Straat van Hormuz kunnen varen. De olieprijs kan bovendien sterker gaan schommelen als lage prijzen investeringen in nieuwe productie afremmen.
