Het vaste tarief voor het gebruik van het elektriciteitsnet verdwijnt vanaf 2029. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) wil huishoudens voortaan laten betalen op basis van het moment waarop zij stroom van het net gebruiken.
De nieuwe transporttarieven krijgen drie niveaus: laag, normaal en hoog. De tarieven verschillen ook per seizoen. In de zomer zijn goedkopere tijdsblokken vaker beschikbaar, terwijl in de winter vaker een hoger tarief geldt. Huishoudens kunnen hun rekening verlagen door bijvoorbeeld het opladen van een elektrische auto of het gebruik van andere apparaten naar rustige momenten te verschuiven.
Grote verschillen tussen huishoudens
De ACM verwacht dat het aanpassen van het stroomgebruik de druk op het elektriciteitsnet vermindert. Daardoor zou ruimte ontstaan voor de aansluiting van 700 duizend nieuwe woningen, zonder dat het netwerk op alle plaatsen meteen verder hoeft te worden uitgebreid.
De toezichthouder noemt het nieuwe systeem eerlijker dan de huidige regeling. Een klein appartement met enkele lampen en apparaten betaalt nu hetzelfde transporttarief als een grote woning met een warmtepomp en een laadpaal. Wie weinig stroom van het net gebruikt, zou vanaf 2029 minder betalen.
Ongeveer de helft van de huishoudens gaat er volgens de ACM financieel op vooruit. Een klein appartement betaalt naar verwachting jaarlijks 100 tot 200 euro minder. Grote woningen met een warmtepomp en een elektrische auto worden 300 tot 450 euro per jaar duurder, ook wanneer de bewoners hun verbruik zo veel mogelijk aanpassen.
Het variabele tarief geldt alleen voor de transportkosten. Die maken ongeveer een derde van de energierekening uit. Belastingen en de prijs van de geleverde elektriciteit vallen buiten de maatregel.
Kritiek op uitvoerbaarheid
Deskundigen betwijfelen of alle huishoudens hun verbruik voldoende kunnen spreiden. Vooral in de winter is dat lastig voor mensen die een warmtepomp gebruiken om hun woning te verwarmen. Zij hebben bovendien vaak minder mogelijkheden om hun verbruik naar goedkopere uren te verplaatsen.
Ook bestaat het risico dat veel huishoudens apparaten tegelijk inschakelen zodra een goedkoop tijdsblok begint. Dat kan volgens energieonderzoeker Auke Hoekstra juist nieuwe pieken op het stroomnet veroorzaken.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat verwacht dat een warmtepomp ondanks de hogere wintertarieven voordeliger blijft dan een cv-ketel. Belanghebbenden kunnen de komende weken op het voorstel reageren. De ACM wil nog dit jaar een definitief besluit nemen. Voor grootverbruikers moet de regeling op 1 januari 2028 ingaan, voor huishoudens een jaar later.
