Ongeveer 15.000 uitzendbedrijven mogen vanaf 1 januari alleen nog personeel uitlenen met toestemming van de overheid. De nieuwe Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten, Wtta, maakt een einde aan de relatief vrije toegang tot de Nederlandse uitzendmarkt.
De toelating wordt geregeld door de nieuwe Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt, de NAU. De regels gelden onder meer voor uitzendbureaus, detacheerders, payrollbedrijven, buitenlandse ondernemingen, stichtingen, zzp'ers en directeur-grootaandeelhouders die het grootste deel van hun omzet behalen met het uitlenen van personeel. Sommige bedrijven moeten een ontheffing aanvragen.
Eisen en boetes
Bedrijven die toestemming aanvragen, hebben een verklaring omtrent het gedrag nodig. Ook kan een waarborgsom tot 100.000 euro worden gevraagd. Verder moeten zij aantonen dat ze zich aan de regels houden, bijvoorbeeld door het minimumloon te betalen en een deugdelijke administratie bij te houden. Uitzenders met een bestaand keurmerk krijgen een soepeler toelatingsprocedure.
Wie geen toestemming heeft, mag geen personeel uitlenen. Werkgevers mogen ook geen zaken doen met dergelijke bedrijven. Vanaf 2028 kunnen zowel uitleners als inlenende werkgevers boetes krijgen als zij de regels overtreden. Volgens Jurriën Koops, directeur van brancheorganisatie ABU, is dat een nieuw element. Werkgevers moeten daardoor beter controleren met welk uitzendbureau zij samenwerken.
De wet moet malafide bedrijven uit de markt halen. Arbeidsmigranten zijn volgens betrokken organisaties nog geregeld slachtoffer van lange werkdagen, onderbetaling en slechte huisvesting. Het vrijwillige keurmerk van de sector bleek onvoldoende om misstanden te voorkomen.
Grote toestroom verwacht
Uitzenders kunnen vanaf mei een officiële aanvraag indienen. Vanaf juli worden bedrijven toegelaten. Bestaande ondernemingen die tijdens de behandeling van hun aanvraag willen blijven werken, moeten zich in veel gevallen aanmelden voor een overgangsregeling. Volgens NAU-woordvoerder Claire Fransen-Kuijt is die regeling nodig omdat niet alle bedrijven op tijd een volledig inspectierapport kunnen aanleveren.
De behandeling kan volgens Koops tot vier jaar duren. De NAU verwacht ongeveer 15.000 aanvragen, maar dat aantal kan volgens hem oplopen tot 20.000 door onduidelijkheid over welke bedrijven precies onder de wet vallen. De autoriteit heeft nog geen inschatting gegeven van de totale verwerkingstijd.
Vooral kleinere bedrijven maken zich zorgen over de extra administratie, de jaarlijkse controles en de waarborgsom. Ook de verplichting om uitzendkrachten hetzelfde loon te geven als vergelijkbare vaste werknemers kan ingewikkelde administratie opleveren. Grote bedrijven als Randstad en Manpower noemen de nieuwe wet ingrijpend, maar zeggen zich op de toelating voor te bereiden.
