Een Amerikaanse exportstop voor diesel kan in Europa leiden tot fors hogere brandstofprijzen. De regering van president Donald Trump onderzoekt nog hoe zo'n verbod in de praktijk moet worden uitgevoerd. Het is daarom nog niet zeker of de maatregel er komt.
Europa haalde in augustus gemiddeld ruim 500.000 vaten diesel per dag uit de Verenigde Staten. Een kleiner aanbod kan de prijs op de Europese markt verder opdrijven. Een olie-analist schat dat de prijs van een vat diesel in Europa kan stijgen van ongeveer 200 dollar naar 350 dollar, omgerekend zo'n 307 euro.
De gemiddelde dieselprijs aan de pomp in de Europese Unie heeft inmiddels een record bereikt van 2,23 euro per liter. In Nederland staat de landelijke adviesprijs voor diesel op bijna 2,80 euro per liter.
Aanvoer uit andere landen sterk afgenomen
Europa was eerder voor een groot deel afhankelijk van diesel uit Rusland en het Midden-Oosten. Na de Russische inval in Oekraïne stopte de Europese import van Russische diesel. De aanvoer uit landen rond de Perzische Golf is bovendien sterk afgenomen doordat er nauwelijks schepen door de Straat van Hormuz varen. Daardoor is de Verenigde Staten de afgelopen tijd een belangrijkere leverancier geworden.
Een exportverbod kan volgens Erik de Vries van branchevereniging NOVE gevolgen hebben voor meerdere sectoren. "Diesel wordt niet alleen gebruikt in vrachtwagens, maar ook in de landbouw, in de bouw voor aggregaten, en in de industrie." Ook consumentenorganisatie UnitedConsumers houdt rekening met hogere prijzen aan de Nederlandse pomp.
Maatregel kan ook Amerikaanse markt raken
Trump wil met de mogelijke exportstop de dieselprijs in de Verenigde Staten verlagen. Die staat daar op een recordniveau. De president vreest dat hoge brandstofprijzen zijn Republikeinse Partij stemmen kosten bij de komende verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat.
Critici waarschuwen dat de maatregel juist nadelig kan uitpakken voor de Verenigde Staten. Amerikaanse raffinaderijen produceren meer diesel dan het land zelf gebruikt. Als zij niet meer kunnen exporteren, moeten ze mogelijk minder produceren. Daardoor kan de prijs in de Verenigde Staten alsnog stijgen.
Daarnaast importeren sommige Amerikaanse regio's diesel uit Canada en Azië. Een hogere wereldmarktprijs zou die gebieden direct raken. Amerikaanse raffinaderijen hebben ook langlopende leveringscontracten met onder meer Europese afnemers, waardoor een snelle stop juridisch en praktisch lastig kan zijn. Verschillende Republikeinen en leden van de regering zouden daarom bezwaar hebben tegen een algemeen exportverbod.
