Gehandicaptenzorginstelling SWZ waarschuwt voor een mogelijk faillissement als de Belastingdienst naheffingen en boetes oplegt voor de inzet van schijnzelfstandigen. De organisatie in Noord-Brabant zegt door personeelstekorten en ziekteverzuim nog afhankelijk te zijn van zzp'ers.
SWZ ondersteunt 1500 mensen met een lichamelijke of meervoudige beperking en mensen met niet-aangeboren hersenletsel. Vierhonderd cliënten wonen bij de instelling. Bestuurder Jody Cath zegt dat de organisatie moet kiezen tussen het blijven bieden van zorg en het naleven van de regels tegen schijnzelfstandigheid.
Bij schijnzelfstandigheid werkt iemand als zzp'er, terwijl diegene juridisch gezien werknemer zou moeten zijn. De wet DBA moet voorkomen dat werkgevers arbeidsrelaties onterecht als zelfstandige opdrachten vormgeven. Handhaving kan leiden tot naheffingen en boetes.
Tekorten raken cliënten
SWZ heeft 82 vacatures in voltijdbanen op een personeelsbestand van 450 fte. Het ziekteverzuim ligt rond de 11 procent. De organisatie zet 62 fte aan zzp'ers in en kreeg hen nauwelijks zover om in vaste dienst te komen.
Een eerder besluit om direct te stoppen met zzp-groepsbegeleiders pakte volgens Cath slecht uit. Onder vaste medewerkers nam het ziekteverzuim toe, vertrokken meer werknemers en kwamen meer klachten over de zorg binnen. Daarom huurt SWZ opnieuw zelfstandigen in om de basiszorg te kunnen leveren.
De tekorten zijn vooral merkbaar op woongroepen voor mensen met een meervoudige beperking. Bij een ziekmelding kan het gebeuren dat een cliënt pas rond het middaguur uit bed komt en daardoor het ontbijt mist, zegt Cath. "Als we geen zzp'ers inhuren, is dit iedere dag de situatie."
Geen uitzondering voor sector
De Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland noemt de situatie een dilemma. Instellingen die geen zelfstandigen meer inhuren, kunnen de zorg verder onder druk zetten. Wie dat wel doet, loopt risico op maatregelen van de Belastingdienst.
Veertien instellingen waarschuwden eerder al dat locaties voor cliënten met intensieve en levenslange zorgbehoeften kwetsbaar zijn. Zij erkennen dat vaste teams belangrijk zijn voor veilige en goede zorg, maar stellen dat tijdelijke gespecialiseerde zelfstandigen soms nodig blijven. "Een naheffing en boete van miljoenen kunnen wij niet dragen", schreven zij.
Het kabinet wil geen algemene uitzondering maken voor de gehandicaptenzorg en noemt die juridisch niet houdbaar. De regering wijst erop dat de personeelstekorten per zorgaanbieder verschillen en dat instellingen met grote tekorten kunnen leren van organisaties waar de problemen kleiner zijn.
