De Nederlandse gasopslagen waren op 24 augustus voor ongeveer 44 procent gevuld. Daarmee ligt de voorraad aanzienlijk lager dan in dezelfde periode van 2023, toen de bergingen voor 94 procent waren gevuld, en vorig jaar, toen dat 63 procent was.
Gasunie verwacht dat het eerder vastgestelde vuldoel van 115 terawattuur (TWh) niet meer wordt gehaald. Ook de verlaagde Europese doelstelling van 74 procent, goed voor ongeveer 107 TWh, lijkt buiten bereik. "Op basis van de laatste ontwikkelingen zal Nederland het eerder gestelde vuldoel voor deze winter niet halen", zegt een woordvoerder van Gasunie.
Volgens Gasunie betekent de lagere voorraad niet direct dat er komende winter te weinig gas beschikbaar is. Bij een normale winter zou de leveringszekerheid naar verwachting niet in gevaar komen. Nederland is zonder aanvullende maatregelen wel onvoldoende voorbereid op een uitzonderlijk strenge winter, waarschuwt het bedrijf.
Marktpartijen slaan nauwelijks gas op
De achterblijvende vulling komt vooral doordat commerciële energiebedrijven weinig gas opslaan. De huidige zomerprijs ligt hoger dan de verwachte winterprijs, waardoor het voor marktpartijen financieel niet aantrekkelijk is om gas in opslag te brengen.
Energie Beheer Nederland (EBN) vult daarom in opdracht van de overheid de opslagen in Norg, Grijpskerk en Bergermeer. Daar moet in totaal 80 TWh worden opgeslagen. In de opslag in Alkmaar komt daar nog 5 TWh bij. EBN zegt volgens planning te werken.
TNO-expert René Peters maakt zich onder normale omstandigheden niet grote zorgen over de voorraad. "Het risico zit vooral in situaties waarin meerdere problemen tegelijk optreden", zegt hij. Bij langdurige kou kan de vraag sterk stijgen, terwijl buurlanden dan eveneens extra gas nodig hebben. Ook storingen aan leidingen, lng-terminals of andere infrastructuur kunnen de aanvoer beperken.
Op koude winterdagen verbruikt Nederland meer gas dan op dat moment rechtstreeks kan worden aangevoerd uit Noorwegen, lng-terminals en kleine Nederlandse gasvelden. Gasgestookte elektriciteitscentrales vergroten de vraag verder op koude, donkere en windstille dagen.
Politiek bespreekt noodvoorraad
Gasunie en Peters pleiten daarom voor een strategische gasreserve. Volgens Peters bieden de huidige afspraken vooral voor komende winter uitkomst en geven ze nog geen structurele zekerheid voor de jaren daarna.
Een mogelijkheid is om een beperkt deel van het Groningenveld als noodreserve beschikbaar te houden. Peters benadrukt dat dit niet om reguliere winning zou gaan, maar alleen om tijdelijke inzet bij een ernstige noodsituatie. Vanwege aardbevingen en schade ligt die optie politiek gevoelig.
Gasunie onderzoekt hoe de gasvoorziening robuuster kan worden. Het kabinet informeert de Tweede Kamer in september over de situatie en mogelijke vervolgstappen.
