Enrico Letta ziet dat Europese landen meer willen samenwerken aan een gezamenlijke kapitaalmarkt, energievoorziening en defensie-industrie. De oud-premier van Italië schreef in 2024 op verzoek van de Europese Commissie een rapport met 43 voorstellen om de interne markt te versterken.
Lange tijd bleef concrete opvolging van die voorstellen volgens Letta uit. Nu krijgt hij vaker uitnodigingen van regeringen om zijn plannen toe te lichten, vooral in Noord-Europa. Ook Nederland zou de afgelopen maanden meer belangstelling tonen.
Letta is nu decaan aan de School of Politics, Economics and Global Affairs van de IE-universiteit in Madrid. Hij noemt Europese soevereiniteit het centrale onderwerp: de EU moet minder afhankelijk worden op het gebied van technologie, defensie, energie en financiën.
Druk van buitenaf
Volgens Letta voelen EU-landen de druk van de Verenigde Staten, China en Rusland sterker dan voorheen. Hij wijst op de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis, Chinese producten die met staatssteun op de Europese markt terechtkomen en de Russische dreiging voor delen van Midden-Europa.
De Amerikaanse aanspraken op Groenland vormden volgens hem een belangrijk omslagpunt. Vooral Noord-Europese landen, die traditioneel terughoudend waren over verdere politieke integratie, zouden daardoor positiever zijn gaan kijken naar een zelfstandiger Europa.
Tussen januari en april zijn drie Europese toppen gehouden over versterking van de interne markt. Letta ziet daarnaast vooruitgang bij handelsakkoorden met onder meer Mercosur, Canada, Mexico, India en Australië.
Kapitaalmarkt en defensie
Een belangrijk punt in Letta's plannen is het wegnemen van nationale belemmeringen voor investeringen. Bedrijven en projecten moeten makkelijker geld kunnen aantrekken uit verschillende lidstaten. Daarmee zouden Europese startups volgens hem minder vaak naar de Verenigde Staten hoeven uit te wijken om verder te groeien.
Letta noemt de samenwerking van de ministers van Financiën van de zes grootste Europese economieën, de E6, als voorbeeld. Nederland en Spanje maken daarvan deel uit. Deze landen willen vaart maken met de kapitaalmarktunie, één grote Europese financiële markt met gezamenlijk toezicht.
Ook meer samenwerking in de defensie-industrie kan volgens Letta de Europese economie versterken en de afhankelijkheid van Amerikaanse wapens en financiering verminderen. Hij verwacht dat een kleinere groep landen andere lidstaten kan meenemen bij verdere integratie op terreinen als energie, duurzaamheid en data.
