De gemiddelde rente voor een hypotheek die tien jaar vaststaat met Nationale Hypotheek Garantie is gestegen naar 4,5 procent. Daarmee staat de rente op het hoogste niveau van dit jaar. Begin deze week lag het gemiddelde nog op 4,42 procent.
De hogere rente verlaagt direct het bedrag dat banken maximaal willen uitlenen. Voor een stel met een gezamenlijk jaarinkomen van 85.000 euro en een woning met energielabel C betekent de stijging een verschil van ruim 15.000 euro. Bij een rente van 3,84 procent konden zij begin dit jaar maximaal 390.755 euro lenen. Bij de huidige rente is dat nog 375.463 euro.
Onrust op financiële markten
De rente loopt op door onzekerheid op de financiële markten. De oorlog in Iran, hogere brandstof- en energieprijzen en oplopende inflatie spelen daarbij een rol. Ook zorgen over de staatsschuld van de Verenigde Staten en Europese landen maken beleggers voorzichtiger. Zij vragen daardoor een hogere vergoeding voor hun geld, wat de marktrente in Europa opdrijft.
Daarnaast is veel kapitaal nodig voor investeringen in kunstmatige intelligentie en datacenters. Ook geopolitieke spanningen en politieke verschuivingen in Europa dragen bij aan de onzekerheid. Volgens hypotheekadviseur Oscar Noorlag van financieel adviseur Van Bruggen zijn dat belangrijke redenen voor de stijgende rentestanden.
De hogere rente heeft inmiddels gevolgen voor de woningmarkt. Huizenprijzen dalen al enige tijd en het aanbod van woningen op Funda ligt 25 procent hoger dan op hetzelfde moment vorig jaar. In september nam het aantal beschikbare woningen met 10 procent toe. Door de hogere maandlasten ziet een deel van de potentiële kopers af van een aankoop, waardoor woningen langer te koop kunnen staan.
Ook doorstromers worden geraakt
Niet alleen starters worden geraakt. Huiseigenaren die willen verhuizen, hebben vaak nog een hypotheek met een rente tussen 1 en 2 procent die langere tijd vaststaat. Die lage rente kunnen zij bij een verhuizing soms gedeeltelijk meenemen voor het bestaande hypotheekbedrag. Voor het bedrag dat zij extra moeten lenen, geldt wel de huidige, hogere rente.
Daardoor kunnen sommige huiseigenaren besluiten niet te verhuizen. Dat beperkt de doorstroming op een woningmarkt waar al weinig ruimte is. De verdere ontwikkeling van de hypotheekrente is onzeker, maar bij aanhoudend hoge rentestanden kan de afkoeling van de woningmarkt doorzetten.
