De Amerikaanse graansector staat onder zware financiële druk. Boeren betalen meer voor diesel, kunstmest en arbeid, terwijl oorlogen in het Midden-Oosten, Russische aanvallen op Oekraïense graantransporten en strengere Amerikaanse sancties tegen Iran de internationale handel verstoren.
Vooral producenten van maïs en soja blijven met verliezen zitten. Een steunpakket van 11 miljard dollar biedt verlichting, maar neemt de structurele problemen niet weg. John Hansen van de Nebraska Farmers Union noemt de situatie "de zwaarste financiële neergang in de sector sinds de jaren tachtig". Op het Amerikaanse platteland neemt de steun voor president Donald Trump daardoor af in aanloop naar de verkiezingen.
De problemen kunnen ook Europese consumenten raken. Econoom Freek Vossenaar van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies verwacht dat een langdurige verstoring van de graanmarkt doorwerkt in de voedselprijzen. "Dat gaan wij absoluut ook merken in onze voedselprijzen", zegt hij.
Gasmarkt blijft kwetsbaar
Ook de Europese gasmarkt staat onder druk. De gasvoorraden zijn minder goed gevuld dan in voorgaande jaren en onzekerheid over de aanvoer via onder meer de Straat van Hormuz maakt de vooruitzichten onzeker. In Nederland waren de reserves voor 45,7 procent gevuld.
Bij een koude winter kan de gasprijs volgens senior analist Tancrede Fulop oplopen tot tussen de 90 euro en 120 euro per megawattuur. Analisten van Goldman Sachs houden rekening met een prijs boven de 100 euro als de aanvoer van vloeibaar aardgas, lng, pas geleidelijk tot 2027 herstelt. Een hogere prijs zou nodig zijn om in Europa voldoende gas te kunnen inkopen terwijl Aziatische landen eveneens concurreren om de beschikbare voorraden.
Experts waarschuwen dat Europa met een beperkte opslagbuffer de winter ingaat. Een zachte start van het seizoen biedt daarbij geen garantie, omdat later alsnog langdurige kou kan ontstaan.
Europa moet meer aan defensie uitgeven
De Verenigde Staten dringen intussen aan op grotere Europese defensie-inspanningen. Onderminister van Defensie Elbridge Colby prees de investeringen van Nederland, Polen en Duitsland. Washington onderzoekt tegelijkertijd of Amerikaanse troepen in Europa kunnen worden teruggetrokken, omdat de Verenigde Staten meer aandacht willen besteden aan Oost-Azië en de concurrentie met China.
Nederland zoekt nog naar financiële dekking voor hogere defensie-uitgaven. NAVO-landen bespreken daarnaast vragen uit Washington over hun steun voor Amerikaanse militaire acties, waaronder optreden in het Midden-Oosten.
