De Europese gasprijs is dinsdag gestegen tot ruim 86 euro per megawattuur. Het zogenoemde TTF-contract, de belangrijkste graadmeter voor de Europese markt, bereikte daarmee het hoogste niveau sinds 2022, het jaar waarin Rusland Oekraïne binnenviel.
De stijging hangt vooral samen met de beperkte aanvoer van vloeibaar aardgas uit Qatar. Scheepvaart door de Straat van Hormuz wordt nog altijd verstoord, waardoor minder gas uit de Golfregio beschikbaar is voor Europese en Aziatische afnemers. Die kopers moeten daardoor concurreren om de resterende voorraden.
Voor het begin van de oorlog tussen Iran, de Verenigde Staten en Israël kostte gas nog ongeveer 31 euro per megawattuur. De prijs ligt nu daarmee bijna drie keer zo hoog.
Energie-expert Jilles van den Beukel zegt dat de gasmarkt al krap was doordat de levering van Russisch gas na 2022 grotendeels is weggevallen. "Dat de prijzen nu zo hard stijgen, komt vooral doordat het gas uit Qatar sinds eind februari is weggevallen. Daardoor moeten Europa en Azië met elkaar concurreren om het gas dat nog wel beschikbaar is", zegt hij.
Nieuwe lng-capaciteit vangt deel tekort op
De gevolgen worden volgens Van den Beukel gedeeltelijk beperkt door nieuwe fabrieken voor vloeibaar aardgas, lng. Veel van die projecten kwamen op gang na de sterke prijsstijging in 2022. Het bouwen van een lng-fabriek duurt doorgaans drie tot vijf jaar, waardoor een deel van de nieuwe capaciteit nu beschikbaar is.
De nieuwe fabrieken kunnen ongeveer de helft van de weggevallen leveringen opvangen. Toch blijft de situatie kwetsbaar, omdat de gasaanvoer in een half jaar tijd sterk is afgenomen en Europa de winter met beperkte marges ingaat.
Gas wordt vaak vooraf ingekocht voor levering op een later moment. De prijzen voor de komende winter liggen rond het huidige niveau, terwijl de markt voor het voorjaar uitgaat van een duidelijke daling.
Hoe hoog de prijs deze winter daadwerkelijk wordt, hangt volgens deskundigen vooral af van het weer. Bij een zachte winter kan de vraag afnemen en de prijs dalen. Een strenge winter kan de prijs juist verder opdrijven. Ook nieuwe geopolitieke ontwikkelingen kunnen de gasmarkt snel beïnvloeden.
