Grote bedrijven in de Europese Unie mogen onverkochte kleding en schoenen niet langer vernietigen. Het verbod maakt deel uit van de Europese Ecodesignverordening en moet voorkomen dat nieuwe producten worden weggegooid zonder ooit te zijn gebruikt.
De bedrijven moeten overtollige artikelen voortaan via bijvoorbeeld outlets of tweedehandsverkopers aanbieden, schenken aan organisaties in de sociale economie of laten recyclen. De maatregel geldt direct voor grote ondernemingen. Middelgrote bedrijven krijgen tot juli 2030 om aan de regels te voldoen, terwijl kleine bedrijven zijn uitgezonderd.
De Europese Commissie schat dat jaarlijks 4 tot 9 procent van de onverkochte textielproducten in Europa wordt vernietigd voordat consumenten ze dragen. De uitstoot die met deze praktijk samenhangt, bedraagt naar schatting 5,6 miljoen ton CO2 per jaar.
Registratie van uitzonderingen
Het verbod kent uitzonderingen voor goederen die een gevaar vormen voor gezondheid of veiligheid. Ook ernstig beschadigde producten en artikelen waarvan merkkenmerken niet kunnen worden verwijderd, mogen onder voorwaarden nog worden vernietigd.
Ondernemingen moeten vastleggen welke producten zij toch vernietigen, om welke hoeveelheden het gaat en waarom dat gebeurt. Daarmee moet beter zichtbaar worden hoe vaak kleding en schoenen buiten de reguliere verkoop om worden afgevoerd.
Modebedrijven vernietigden voorheen soms voorraad omdat opslag, verwerking of verkoop meer kostte dan het weggooien ervan. De nieuwe regels moeten bedrijven ertoe aanzetten om bij de productie en inkoop minder overschotten te creëren en producten langer in omloop te houden.
Bezwaren van de sector
Brancheorganisaties wijzen op de extra kosten voor opslag, sortering, transport en administratie. Jonas Stracke, expert circulaire economie bij de vereniging Textil + Mode, zegt dat Europese producenten geen foutloze nieuwe goederen vernietigen. Hij stelt dat de regels vooral administratieve lasten opleveren en onvoldoende gericht zijn op goedkope aanbieders van ultrasnelle mode van buiten Europa.
Ook retailers zien praktische problemen bij doorverkoop en donatie. Artikelen met beschadigde verpakkingen of een lage waarde zijn niet altijd eenvoudig opnieuw te verkopen. Stefan Genth, directeur van Handelsverband Deutschland, verwacht wel dat consumenten meer afgeprijsde producten kunnen aantreffen doordat winkels onverkochte voorraad vaker zullen aanbieden.
